Aktualności

2022

2022.11.17. Publikacja IP PAN — Qiao, Y., Liu, J., Wolniewicz, A. S., Iijima, M., Shen, Y., Wintrich, T., Li, Q., and Sander, P. M. A globally distributed durophagous marine reptile clade supports the rapid recovery of pelagic ecosystems after the Permo-Triassic mass extinction. Communications Biology 5, 1242 (2022). doi:10.1038/s42003-022-04162-6

news
Autor rekonstrukcji: Nikolay Zverkov

Omfalozaury (Omphalosauridae) to jedne z najbardziej zagadkowych mezozoicznych gadów morskich. Omfalozaury znane były do tej pory z fragmentarycznych skamieniałości z wczesnego i środkowego triasu, głównie fragmentów szczęk z charakterystycznym uzębieniem, które służyło najpewniej do kruszenia muszli i pancerzy morskich bezkręgowców. Jednak paleontolodzy nie byli w stanie dokładnie określić, z którą grupą gadów omfalozaury były najbliżej spokrewnione. Nowy okaz gada morskiego z rodzaju Sclerocormus z wczesnego triasu południowych Chin świadczy o jego przynależności do omfalozaurów oraz udowadnia, że gady te były najbliższymi krewnymi ichtiozaurów – słynnych rybokształtnych gadów morskich. Odkrycie to rozwiązuję zatem ponad 100-letnią zagadkę dotyczącą przynależności systematycznej omfalozaurów.


2022.10.28. Publikacja IP PANŁukowiak, M., Van Soest, R., Klautau, M., Pérez, T., Pisera, A., & Tabachnick, K. (2022). The terminology of sponge spicules. Journal of Morphology, 283 (12): 1517-1545. doi:10.1002/jmor.21520
 
Gąbki (Porifera) to zróżnicowana i globalnie rozprzestrzeniona grupa organizmów bentosowych, które są przedmiotem intensywnych badań w wielu dziedzinach, w tym paleontologii, biologii ewolucyjnej, a nawet bioinżynierii i farmakologii. Ich szkielety charakteryzuje obecność mineralnych elementów zwanych igłami. Opis kształtu igieł gąbek i organizacji ich szkieletu stanowią podstawę ich taksonomii i systematyki. Nasz ilustrowany katalog igieł gąbek opiera się na wcześniejszych pracach, ale aktualizuje i uzupełnia wszystkie terminy, które są obecnie używane przy opisie gąbek. Wszystkie typy morfologiczne igieł są zilustrowane za pomocą wysokiej jakości zdjęć ze skaningowego mikroskopu elektronowego.
Opis figury: Przykładowe typy morfologiczne igieł gąbek.


2022.10.20. Publikacja IP PANPindakiewicz M. K., Hryniewicz K., Janiszewska K., Kaim A. 2022. First Cretaceous cephalopod statoliths fill the gap between Jurassic and Cenozoic forms. Comptes Rendus Palevol 21(36):801-813. doi: 10.5852/cr-palevol2022v21a36
 
Statolity to aragonitowe struktury wewnątrz głowy głowonoga, odpowiedzialne za zmysł równowagi. Statolity mezozoiczne znano dotąd tylko z jury; praca przedstawia pierwsze statolity głowonogów z kredy. Podobną budowę mają statolity u współczesnej mątewki Idiosepius pygmaeus (na zdjęciu). Podobieństwa te sugerują, że mątewki z rodziny Idiosepiidae należą do prymitywnych dziesięciornic, zaś statolity mezozoicznych głowonogów należą do ich krewniaków i/lub do belemnitów.






2022.10.07. Publikacja IP PANKaim, A., Cochran J. K. & Landman, N. H. (eds). 2022. Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 1-687. Springer, Cham. [Text-journal site]
 
Książka podsumowuje wiedzę dotyczącą funkcjonowania źródeł węglowodorowych i ich ewolucji w czasie geologicznym. Przedstawia również najważniejsze wystąpienia kopalnych osadów źródeł węglowodorowych oraz towarzyszące im skamieniałości organizmów żywych. Choć istnieje bogata literatura dotycząca współczesnych źródeł węglowodorowych, to brakowało do tej pory podsumowania zapisu kopalnego zespołów chemoautotroficznych. Sposób występowania i charakterystyka osadów źródeł węglowodorowych oraz zawarte w nich skamieniałości były dotychczas słabo znane szerszemu gronu paleontologów, geologów, stratygrafów oraz studentów. Książka ta stanowi pierwsze wyczerpujące podsumowanie metod rozpoznawania zarówno osadów jak i grup zwierząt charakterystycznych dla kopalnych źródeł węglowodorowych. Oprócz podsumowania dostępnej wiedzy specjalistycznej, książka przedstawia również szersze tło przydatne studentom, a także całej społeczności geologów i paleontologów.
Rozdziały autorstwa lub współautorstwa pracowników Instytutu Paleobiologii PAN:
  • Amano K., Kiel S., Hryniewicz K. & Jenkins R.G. 2022. Bivalvia in Ancient Hydrocarbon Seeps. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 267-321. Springer, Cham.
  • Baliński A., Bitner M. A. & Jakubowicz M. 2022 Brachiopods at Hydrocarbon Seeps. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 223-251. Springer, Cham.
  • Hryniewicz K. 2022. Ancient Seep Carbonates: From Outcrop Appearance to Microscopic Petrography. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 79-110. Springer, Cham.
  • Hryniewicz K. 2022. Ancient Hydrocarbon Seeps of the World. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 571-647. Springer, Cham.
  • Jakubowicz M., Berkowski B., Hryniewicz K. & Belka Z. 2022. Middle Palaeozoic of Morocco: The Earliest-Known Methane Seep Metazoan Ecosystems. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 479-516. Springer, Cham.
  • Kaim, A. 2022. A review of gastropods at ancient hydrocarbon seeps. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 323-374. Springer, Cham.
  • Kaim, A., Cochran J. K. & Landman, N. H. 2022. Preface. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: vii-x. Springer, Cham.
  • Pisera A., Hryniewicz K., Bitner M. A. & Kaim, A. 2022. Extant and Fossil Sponges Associated with Hydrothermal Vent and Cold Seep Communities. In: A. Kaim, J. K. Cochran & N. H. Landman (eds), Ancient Hydrocarbon Seeps. Topics in Geobiology 53: 253–266. Springer, Cham.

2022.10.03. Publikacja IP PANMachalski, M., Świerczewska-Gładysz, E & Olszewska-Nejbert, D. 2022. The end of an era: A record of events across the Cretaceous-Paleogene boundary in Poland. In: Walaszczyk, I. and Todes, J. (Eds) 2022. Cretaceous of Poland and of adjacent areas. Field trip Guides, pp. 37-86. Faculty of Geology, University of Warsaw; Warsaw. [tekst]

news
Opis figury: Korelacja pomiędzy reperowym profilem w Stevns Klint (Dania) oraz kluczowymi profilami z pogranicza K-Pg na Wyżynie Lubelskiej. CL? – prawdopodobny odpowiednik Wapienia Cericjowego z Danii, mbs – główna powierzchnia nieciągłości z norami. Hiatus = luka w zapisie kopalnym.

Zapis zaburzeń środowiskowych oraz biotycznych na granicy kredy i paleogenu (K-Pg) jest wciąż przedmiotem gorących sporów. Jego prawidłowe rozszyfrowanie jest możliwe jedynie na podstawie danych zebranych w regionalnych sukcesjach stratygraficznych. Niniejsza praca zawiera nowe dane na temat rozwoju facjalnego, zespołów skamieniałości, kompletności stratygraficznej oraz historii sedymentacji utworów z pogranicza K-Pg w oparciu o przebiegający z zachodu na wschód pas odsłonięć na Wyżynie Lubelskiej. Przedstawione interpretacje posłużą jako podstawa dla dalszych badań.


2022.09.14. Publikacja IP PANSzczygielski T., Słowiak J. 2022. Shell histology of the Triassic turtle, Proterochersis porebensis Szczygielski & Sulej, 2016, provides novel insights about shell ankylosis. Comptes Rendus Palevol 21 (29): 619-679. doi: 10.5852/cr-palevol2022v21a29

news
Opis figury: Rekonstrukcja przyżyciowa wymarłego żółwia Proterochersis porebensis (z lewej). Po prawej, przekroje przez pancerz młodego żółwia z widocznymi szwami (u góry), oraz osobnika z zanikającymi szwami (u dołu).

Wzrost dzisiejszych żółwi odbywa się wzdłuż szwów pancerza; u bardzo starych osobników dochodzi do zrośnięcia się szwów (ankyloza) co skutkuje zahamowaniem wzrostu ciała. Okazuje się, że nie zawsze tak było. Ankyloza i zanik szwów pancerza u triasowego żółwia z Poręby (powiat zawierciański) Proterochersis porebensis zachodziły pozornie losowo u osobników o zróżnicowanej wielkości (nawet u młodocianych!). Według naszej interpretacji ankyloza pancerza u triasowego żółwia opierała się na tym samym mechanizmie fizjologicznym, który u dzisiejszych żółwi wykorzystywany jest jedynie przy regeneracji pancerza. Zmiany mikrostruktury kości wskazują, że Proterochersis porebensis mógł zmieniać środowisko życia w czasie rozwoju osobniczego – małe osobniki wydają się być bardziej związane z wodą, a większe bardziej lądowe.


2022.09.06.
Wycieczki Terenowe po 11. Międzynarodowym Sympozjum Kredowym
 
W dniach 22–26 sierpnia 2022 r odbyło się w Warszawie
11. Międzynarodowe Sympozjum Kredowe, podczas którego dyskutowano rozmaite aspekty geologii oraz paleontologii okresu kredowego. Głównym organizatorem był Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, a jednym ze współorganizatorów Instytut Paleobiologii PAN. W ramach posympozjalnej wycieczki „Koniec ery: zapis wydarzeń na granicy kreda-paleogen w Polsce” (27-28 sierpnia) prof. Marcin Machalski z naszego Instytutu oprowadził uczestników po najważniejszych odsłonięciach granicy kreda-paleogen w Polsce. Zaprezentował uczestnikom wyprawy klasyczne odsłonięcia koło Kazimierza Dolnego, stanowisko z ostatnimi amonitami w Mełgwi koło Lublina, a także odsłonięcie w Lechówce – jedyne w Polsce miejsce, gdzie odnaleziono warstwę iłu granicznego powstałego na skutek globalnego kataklizmu, który zakończył mezozoik. Znakomite odsłonięcia, ciekawe okazy oraz inspirujące dyskusje, jednym słowem wiele naukowej frajdy dla wszystkich uczestników.

news
Autorzy zdjęć: John Jagt i Aleksandra Stachowska.


seminarium2022.08.30. Miniseminarium IP PAN
6 września 2022 r. (wtorek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom dr Tomasz Szczygielski wygłosi miniseminarium: "Ewolucyjne korzenie skostnień skórnych w pancerzu pierwotnych późnotriasowych żółwi".








2022.08.22.
11. Międzynarodowe Sympozjum Kredowe
Dziś rozpoczyna się w Warszawie 11. Międzynarodowe Sympozjum Kredowe, którego współorganizatorem jest Instytut Paleobiologii PAN. Sympozjum poświęcone jest geologii i paleontologii systemu kredowego. Przypada ono w dwusetną rocznicę wyróżnienia kredy w międzynarodowej tabeli czasu geologicznego. Oprócz obrad plenarnych przewidziane są wycieczki terenowe, na których
zostaną przedstawione kluczowe stanowiska geologiczne i paleontologiczne kredy na terenie Polski i sąsiednich krajów.
news

Zapraszamy na stronę internetową: https://www.cretaceous2022.com/

2022.08.17. Publikacja IP PAN — Paszcza, K., Salamon, M. A., Duda, P., Gorzelak, P. 2022. Morphologic variation of the Middle Devonian crinoid genus Haplocrinites from Poland. Neues Jahrbuch
für Geologie und Paläontologie
, doi.:10.1127/njgpa/2022/1078
 
W pracy opisano kolekcję kielichów liliowców z rodzaju Haplocrinites z dewonu Gór Świętokrzyskich. Analizy morfometryczne sugerują przynależność zebranego materiału do jednego gatunku wykazującego szeroki zakres zmienności morfologicznej. Ustalono, że H. aremoricensis jest młodszym synonimem H. boitardi. Badania te wskazują na konieczność gruntownej rewizji taksonomicznej haplokrynidów.






seminarium2022.08.11. Miniseminarium IP PAN
18 sierpnia 2022 r. (czwartek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom dr Magdalena Łukowiak wygłosi miniseminarium: "Insights into the structure and morphogenesis of the giant basal spicule of the glass sponge Monorhaphis chuni".






2022.07.26. Publikacja IP PAN — Salamon, M. A., Jain, S., Brachaniec, T., Duda, P., Bartosz J. Płachno, B.J., Gorzelak, P. 2022. Ausichicrinites zelenskyyi gen. et sp. nov., a first nearly complete feather star (Crinoidea) from the Upper Jurassic of Africa. The Royal Society Publishing, doi.:10.1098/rsos.220345
 
W pracy opisano nowy rodzaj i gatunek jurajskiego komatulida (liliowca bezłodygowego) - Ausichicrinites zelenskyyi. Nazwano go na cześć prof. Williama Ausicha - wybitnego eksperta od kopalnych szkarłupni, oraz szóstego i obecnego prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Wyjątkowość znaleziska podkreśla doskonały stan zachowania (niemal kompletny szkielet) oraz widoczne ślady regeneracji wskazujące na atak drapieżnika. O odkryciu z Afryki można przeczytać także w najnowszym Nature.








seminarium2022.07.14. Miniseminarium IP PAN
19 lipca 2022 r. (wtorek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom dr Krzysztof Hryniewicz wygłosi miniseminarium: "The fossil record of deep-sea chondrichthyan egg capsules".








2022.07.13. Publikacja IP PAN — Brachaniec, T., Środek, D., Surmik, D., Niedźwiedzki, R., Georgalis, G.L., Płachno, B. J., Duda, P., Lukeneder, A., Gorzelak, P., Salamon, M.A. 2022. Comparative actualistic study hints at origins of alleged Miocene coprolites of Poland. PeerJ 10:e13652,
doi: 10.7717/peerj.13652
 
W pracy przedstawiono wyniki zintegrowanych badań morfologicznych i geochemicznych zagadkowych struktur syderytowych z miocenu Turowa. Struktury te są przedmiotem wielu kontrowersji i były interpretowane jako koprolity lub pseudoskamieniałości powstałe w wyniku plastycznego odkształcenia osadu. W pracy zaprezentowano argumenty sugerujące ich biologiczne pochodzenie. Ich charakterystyczny kształt oraz obecność inkluzji w postaci uwęglonych szczątków roślinnych lub struktur przypominających włosy wskazują, że mogą to być koprolity żółwi oraz węży.




2022.07.07. Publikacja IP PAN — Seiblitz, I. G. L., Vaga, C. F., Capel, K. C. C., Cairns, S. D., Stolarski, J., Quattrini, A.M., Kitahara, M. V. 2022. Caryophylliids (Anthozoa, Scleractinia) and mitochondrial gene order: Insights from mitochondrial and nuclear phylogenomics. Molecular Phylogenetics and Evolution, doi: 10.1016/j.ympev.2022.107565

news

Unikatowe przegrupowanie genów mitochondrialnych u koralowców sześciopromiennych z rodziny Caryophylliidae

Kariofylidy (rodzina Caryophylliidae) uważane były tradycyjnie za najliczniejszą w gatunki grupę koralowców sześciopromiennych. Przedstawiona w pracy szczegółowa analiza sekwencji mitochondrialnego DNA wykazała, że niektóre rodzaje z tej grupy tj. Caryophyllia, Premocyathus, Desmophyllum i Solenosmilia, tworzą klad wyróżniający się unikatowym przegrupowaniem genów. To wyjątkowe przegrupowanie genów, nieobecne u innych koralowców sześciopromiennych (w tym innych tradycyjnych kariofylidów np. Heterocyathus, Trochocyathus, Polycyathus) proponowane jest jako synapomorfia „prawdziwych” Caryophylliidae. Na odrębność taksonów posiadających przegrupowanie genów mitochondrialnych wskazują również drobne różnice w budowie mikrostrukturalnej szkieletu, sugerujące ewolucyjne wydzielenie się charakterystycznego dla nich szlaku biomineralizacyjnego.


2022.06.07. Publikacja IP PANSaha A., Baca M., Popović D., Mohammadi Z., Olsson U., and Fostowicz-Frelik Ł. 2022. The first complete mitochondrial genome data of the pygmy rabbit Brachylagus idahoensis, the world’s smallest leporid. Data in Brief 42: 108314. doi: 10.1016/j.dib.2022.108314

 
Praca przedstawia dane nt. pierwszej kompletnej sekwencji genomu mitochondrialnego króliczka karłowatego Brachylagus idahoensis (17021 par zasad, numer GenBank: OL436257). Króliczek karłowaty to najmniejszy zającowaty, gatunek endemiczny dla Stanów Zjednoczonych Ameryki, należący do jednego z siedmiu monotypowych rodzajów rodziny. Ten kopiący nory królik jest przystosowany do tzw. stepów bylicowych. To ważny takson dla poznania ewolucji zajęczaków, zwłaszcza filogenezy zającowatych Ameryki Północnej oraz badań ekologicznych. Gatunek ten, jako ograniczony do jednego typu siedliska, może służyć jako model małego roślinożercy w narażonych ekosystemach. Genom mitochondrialny zsekwencjonowano z próbki tkanki mięśniowej konserwowanej etanolem okazu muzealnego przechowywanego w Burke Museum, Uniwersytet Waszyngtonu, USA.


seminarium2022.06.06. Seminarium IP PAN
13 czerwca 2022 r. (poniedziałek), o godz. 11:00, w Instytucie Paleobiologii w sali konferencyjnej na VI piętrze prof. Michał Kowalewski (Muzeum Historii Naturalnej na Florydzie) wygłosi seminarium: "Evolutionary history of prey: 600 million years of predation in Earth’s oceans".





2022.06.02. Publikacja IP PANHalamski, A.T. & Taylor, P.D. 2022. Angiosperm tree leaf as a bryozoan substrate: a case study from the Cretaceous and its taphonomic consequences [Liść drzewiastej rośliny okrytozalążkowej jako podłoże mszywioła: opis przypadku z kredy i jego konsekwencje tafonomiczne]. Lethaia, 55 (1.9): 1–7. doi:10.18261/let.55.1.9

news

Dewalquea? sp., niekompletny liść rośliny okrytozalążkowej, porośnięty przez kolonie mszywiołów z rzędu Cheilostomata. Górna kreda, koniak; wzgórze Karczmisko koło Zbylutowa, Dolny Śląsk, Polska. Okaz MB.Pb.2008/336, zebrany przez W. Zimmera w 1918. Fotografia i rysunek interpretacyjny (por. Halamski & Taylor 2022, figury 2 i 3).

W pracy opisano pojedynczy okaz z kolekcji berlińskiego Muzeum Historii Naturalnej, a pochodzący z kredy okolic Lwówka Śląskiego. Jest to bardzo rzadkie znalezisko – liść rośliny drzewiastej porośnięty przez morskie mszywioły. Dowodzi to, iż liść pozostawał nienaruszony przez wystarczająco długi czas, by zdążyła na nim wyrosnąć kolonia mszywiołów: ma to istotne znaczenie dla wnioskowania o długości transportu szczątków roślin lądowych od miejsca, gdzie rosły, do miejsca, gdzie zostały pogrzebane.



seminarium2022.05.30. Miniseminarium IP PAN
3 czerwca 2022 r. (piątek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom  mgr Anwesha Saha wygłosi miniseminarium: "Towards filling the gap: the evolutionary puzzle of living lagomorphs".








2022.05.23.
25. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik
 
W tym roku, na 25. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik, którego bohaterką była woda, przygotowaliśmy program zatytułowany: "Ocean Skamieniałości: podwodne dzieje życia na Ziemi". Dla zwiedzających uczestników przygotowaliśmy dwa pokazy: 500 milionów lat podmorskiej żeglugi - gdzie uczestnicy mogli poznać organizmy o wiele starsze od dinozaurów. Można było zobaczyć wieloraki i ryby pancerne, a także skrzypłocza, który żyje w oceanie do dziś i wygląda tak samo, jak w epoce jury oraz
Podwodne archiwum klimatyczne - gdzie można było zapoznać się ze skamieniałościami i dowiedzieć się, jak na ich podstawie można wyczytać zmiany klimatu na Ziemi miliony lat przed pojawieniem się człowieka. Warstwy skamieniałości odkładające się przez setki milionów lat na dnie oceanu to prawdziwa biblioteka. Można w niej odkryć historyczne informacje o zmianach klimatu i warunków życia.

news

Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko!


2022.05.20. Publikacja IP PANKaźmierczak J. & Kremer B. 2022. Archaeocyaths: alternatively explained as consortia of siphonous algae and cyanobacteria-like microbes in shallow Cambrian seas. Palaeoworld (Elsevier), 31, p. 218–238. doi:10.1016/j.palwor.2021.08.003
 
W pracy przedstawiono argumenty, przemawiające za pokrewieństwem archeocjatów – kambryjskich skamieniałości wapiennych od ponad 30 lat wiązanych z gąbkami (Porifera) – z dzisiejszymi zielenicami o organizacji cenocytycznej, szczególnie przedstawicielami rodzaju Codium  (Bryopsidales, Chlorophyta). Podstawą do takiego wnioskowania było wykazanie, na podstawie materiałów z NE Syberii, że szkielet archeocjatów nie był autonomicznym wytworem tych organizmów, lecz produktem pokrywających je za życia wapniejących biofilmów  mikroorganizmów bliskich współczesnym cyjanobakteriom (Chroococcales). Wapnienie biofilmów cyjanobakteryjnych epibiontów na plechach zielenic jest dowodem na wysokie przesycenie kambryjskiego morza węglanem wapnia („stres wapniowy”), co należy zaliczyć do głównych przyczyn masowego powstawania w tym czasie szkieletów wapiennych. Jest to istotny aspekt eksplozji kambryjskiej, jednego z najważniejszych wydarzeń w historii życia.
NCN 2015/17/B/ST10/03340, kierownik prof. dr hab. Józef Kaźmierczak.


2022.05.19. Drugi turnus prac wykopaliskowych w kamieniołomie Owadów-Brzezinki w lipcu br.

seminarium
Instytut Paleobiologii PAN zaprasza wszystkich studentów kierunków geologicznych i biologicznych na Studencki Obóz Poszukiwawczy, który odbędzie się w kamieniołomie Owadów-Brzezinki w dniach 26-30 czerwca (turnus I) oraz 27-31 lipca (turnus II) 2022 roku.
[więcej informacji]
Chętnych prosimy o przysłanie listu motywacyjnego do 12 czerwca na adres: bblazej@twarda.pan.pl.
Liczba miejsc jest ograniczona!




2022.04.20. Publikacja IP PANMadzia, D., Sachs, S. & C. Klug. 2022. Historical significance and taxonomic status of Ischyrodon meriani (Pliosauridae) from the Middle Jurassic of Switzerland. PeerJ 10: e13244. doi:10.7717/peerj.13244
 
Ischyrodon meriani to słabo poznany takson pliozaura ze środkowej jury Szwajcarii. Pomimo tego, że został opisany w 1838 r., co prawdopodobnie czyni go najdawniej opisanym pliozaurydem, materiał typowy Ischyrodon pozostaje słabo zbadany. Nowa praca obejmuje szczegółowy opis I. meriani, wskazując na podobieństwo do Liopleurodon ferox, który znany jest z warstw o podobnym wieku i pochodzeniu geograficznym. Pomimo że I. meriani najprawdopodobniej reprezentuje takson podobny do Liopleurodon, a może nawet ten sam gatunek co L. ferox, co uczyniłoby I. meriani właściwą dla niego nazwą, wszelkie rozważania taksonomiczne są utrudnione przez fragmentaryczny charakter typowych okazów obu tych taksonów. Nowe badania wskazują na konieczność szczegółowej ponownej oceny taksonomicznej Liopleurodon ferox.
Rekonstrukcja: Joschua Knüppe



seminarium2022.04.19. Miniseminarium IP PAN
26 kwietnia 2022 r. (wtorek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom prof. dr hab. Wojciech Majewski wygłosi miniseminarium: "Cenozoic climatic changes drive evolution and dispersal of coastal benthic foraminifera in the Southern Ocean".








 

2022.04.05. Publikacja IP PANŁukowiak, M., Dieni, I., Dumitrica, P., Massari, F., 2022. Late Valanginian sponge spicules from north-eastern Sardinia (Italy). Cretaceous Research. doi.org/10.1016/j.cretres.2022.105205

news

Opisujemy bardzo rzadkie w zapisie kopalnym wczesnokredowe (walanżyn) krzemionkowe gąbki z Sardynii. Zespół ten składał się z elementów szkieletowych (tzw. igieł) należących do trzech grup gąbek: pospolitych, tzw. litistidów oraz gąbek szklistych. Fauna ta zawiera igły identyczne z igłami niektórych współczesnych gatunków oraz morfotypy charakterystyczne dla zespołów triasowych. Dzięki obecności igieł gąbek płytkowodnych oraz tych o szerokich preferencjach głębokościowych oszacowaliśmy, że badany wczesnokredowy zespół zasiedlał wody o głębokości około 200 m.


2022.04.05. Publikacja IP PAN — Calábková, G, Březina, J. & D. Madzia. 2022. Evidence of large terrestrial seymouriamorphs in the lowermost Permian of the Czech Republic. Papers in Palaeontology 8: e1428. doi:10.1002/spp2.1428

news

Rekonstrukcja: Petr Modlitba

Z permskich osadów Basenu Boskowickiego w Czechach znane są setki okazów seymouriamorfów (grupa wymarłych tetrapodów). Zdecydowaną większość z nich można zaliczyć do Discosauriscus i – z możliwym wyjątkiem jednego okazu – należą one do młodocianych osobników żyjących w środowisku wodnym. Nowa publikacja obejmuje pierwsze kompleksowe badania tropów seymouriamorfów z Basenu Boskowickiego. Należały one do dorosłych osobników przywiązanych do środowiska lądowego, co dokumentuje zmianę siedliska, która nastąpiła stosunkowo późno w rozwoju ontogenetycznym tych seymouriamorfów. Największy z opisanych śladów obejmuje wyraźne odciski skóry, co czyni go jednym z najlepiej zachowanych śladów seymouriamorfów opisanych do tej pory. Jeden ze śladów pochodzi z najniższego asselu (około 299 mln lat temu). Jest więc jednym z najstarszych znanych zapisów seymouriamorfów na świecie.


2022.04.04. Publikacja IP PAN — Juszkiewicz, D. J., White, N.E., Stolarski, J., Benzoni, F., Arrigoni, R., Hoeksema, B., Wilson, N.G., Buncea, M., Richards, Z.T. 2022. Phylogeography of recent Plesiastrea (Scleractinia: Plesiastreidae) based on an integrated taxonomic approach. Molecular Phylogenetics and Evolution 107469, doi: 10.1016/j.ympev.2022.107469.
 
Gatunki bliźniacze (kryptyczne) stanowią ogromne wyzwanie dla tradycyjnej taksonomii i prób oszacowania różnorodności biologicznej. Formy te, mimo odmiennej historii ewolucyjnej, a często bariery rozrodczej, mają bardzo zbliżoną morfologię, która sugeruje przynależność do jednego gatunku. Opublikowana praca jest pierwszą szczegółową analizą filogeograficzną rozpowszechnionego w Indo-Pacyfiku koralowca sześciopromiennego opisywanego jako Plesiastrea versipora. Analiza danych molekularnych, a także makroskopowych i mikroskopowych cech szkieletu ponad 80 okazów z całego obszaru występowania tego gatunku, wykazała, że w rzeczywistości wyróżnić można dwie odrębne grupy gatunków: formy należące do "kladu umiarkowanego" (z cechami gatunku typowego Plesiastrea versipora) oraz do "kladu tropikalnego", reprezentowanego przez "wskrzeszony" gatunek Plesiastrea peroni. Praca wskazuje na użyteczność zintegrowanych metod taksonomicznych koralowców, w których wykorzystuje się dane szkieletowe i molekularne.



2022.03.11. Publikacja IP PANBitner, M.A. & Müller, A. 2022. Early Oligocene brachiopods from the rocky shore deposists at Mammendorf, central Germany. Annales Societatis Geologorum Poloniae, 92(1): 87–107. doi.org/10.14241/asgp.2022.02

Zbadano zespół dolnooligoceńskich ramienionogów z Mammendorf, Niemcy. Zespół ten liczy 13 gatunków, należących do 11 rodzajów. Choć najliczniejszym gatunkiem jest krótkopętlowy terebratulid Pliothyrina grandis, dominują przedstawiciele rodziny Megathyrididae, stanowiąc prawie 50% okazów. Wśród ramienionogów z Mammendorf występują zarówno gatunki o szerokim rozprzestrzenieniu geograficznym i stratygraficznym, np. Lacazella mediterranea, jak i gatunki znane jedynie z dolnego oligocenu Niemiec. Cały zespół wykazuje duże podobieństwo do dolnooligoceńskiej fauny z Basenu Mainz.


2022.03.09. Publikacja IP PANHalamski, A.T., Baliński, A. & Koppka, J., 2022. Middle Devonian brachiopods from northern Maïder (eastern Anti-Atlas, Morocco). [Ramienionogi środkowodewońskie z północnego Maïderu (wschodnia część Antyatlasu, Maroko)] Annales Societatis Gologorum Poloniae, 92(1): 1-86. doi: https://doi.org/10.14241/asgp.2022.03
 
W pracy opisano sześćdziesiąt gatunków ramienionogów środkowodewońskich z Jbel Issoumour (wym. Dżebel Isumur; Antyatlas, Maroko); położenie paleogeograficzne tego obszaru to południowy brzeg Oceanu Reickiego. Większość z nich należy do tych samych lub podobnych gatunków co ramienionogi z Eiflu (Niemcy) i Gór Świętokrzyskich (Polska); oba te obszary leżały w dewonie na północnym brzegu Oceanu Reickiego. Jest to więc kolejny argument w trwającym sporze na temat szerokości Reiku: podobieństwo faun wskazuje, że ocean ten był raczej wąski. Opisano dwa nowe gatunki: jeden z nich, Prodavidsonia ebbighauseni, nazwano na cześć Volkera Ebbighausena, paleontologa-amatora, który zebrał opisywaną kolekcję; drugi, Spinatrypa ennigaldinannae, na cześć babilońskiej księżniczki Ennigaldi-Nanny, kustoszki najstarszego znanego muzeum na świecie (VI wiek p.n.e.).

Figura: Nowo opisane ramienionogi środkowodewońskie z Dżebel Isumur (muszle widziane od strony grzbietowej i z boku, por. Halamski et al. 2022, fig. 25, 28).


2022.02.28. Oświadczenie Instytutu Paleobiologii PAN

news

Społeczność Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk wyraża pełną solidarność z narodem ukraińskim w obliczu bezprecedensowej rosyjskiej agresji na Ukrainę. Działania wojenne to bezpośrednie zagrożenia zdrowia i życia milionów mieszkańców Ukrainy, w tym wielu naszych przyjaciół. To również bezpośrednie zagrożenie dla całej ukraińskiej społeczności naukowej - uczonych, doktorantów, studentów i ich rodzin, a wśród nich wielu paleontologów z którymi prowadziliśmy i prowadzimy wspólne badania naukowe. Instytut w pełni solidaryzuje się ze stanowiskiem polskich środowisk akademickich w związku z agresją Rosji na Ukrainę [oświadczenie środowiska akademickiego] oraz zadeklarował pomoc paleontologom, którzy mogą się znaleźć w sytuacji wymagającej od nich opuszczenia własnego kraju.


2022.02.22. Studenckie Wykopaliska Paleontologiczne

news

Instytut Paleobiologii PAN oraz Uniwersytet Warszawski zapraszają wszystkich studentów kierunków geologicznych i biologicznych na Studenckie Wykopaliska Paleontologiczne [więcej szczegółów].
Zapraszamy!


2022.02.18. Publikacja IP PAN — Ausich, W.I., Salamon, M.A., Płachno, B. J., Brachaniec, T., Krawczyński, W., Boczarowski, A., Paszcza, K., Łukowiak, M., Gorzelak, P. 2022. Unraveling the hidden paleobiodiversity of the Middle Devonian (Emsian) crinoids (Crinoidea, Echinodermata) from Poland. PeerJ 10:e12842  doi.org/10.7717/peerj.12842

news

W pracy opisano dewońskie liliowce pochodzące z Gór Świętokrzyskich, w tym nowy gatunek - Codiacrinus sevastopuloi. Nazwę gatunkową nadano na cześć zmarłego niedawno paleontologa zajmującego się kopalnymi liliowcami - prof. George’a Sevastopulo. Znalezione skamieniałości zachowane są w postaci fragmentów łodyg oraz, co rzadkie, kielichów i koron. Stanowią one ważne świadectwo dużego zróżnicowania liliowców w dewonie Gór Świętokrzyskich.



seminarium2022.02.17. Miniseminarium IP PAN
24 lutego 2022 r. (czwartek), o godz. 15:00, na platformie internetowej zoom mgr Jakub Jabłoński wygłosi miniseminarium: "Nowe odsłonięcia dolnego kambru w Górach Świętokrzyskich i ich skamieniałości śladowe".







2022.02.09. Baza danych kolekcji

news

Dzięki uznaniu Kolekcji Paleontologicznej Instytutu Paleobiologii za Specjalne Urządzenie Badawcze (SPUB) możliwa była reorganizacja zbiorów, poprawa sposobu i warunków przechowywania bezcennych materiałów, a także uruchomienie platformy online umożliwiającej zdalne udostępnianie zasobów kolekcji. Obecnie prace skupiają się na rozszerzaniu dokumentacji fotograficznej oraz 3D najcenniejszych okazów. Wśród zbiorów zdigitalizowanych znalazły się również archiwalne zdjęcia z Polsko-Mongolskich Ekspedycji na Pustynię Gobi. Link do bazy
Zachęcamy do korzystania z bazy!


2022.02.04. Publikacja IP PANGorzelak, P., Kołbuk, D., Dec, M., Oji, T., Oguri, K., Brom, K., Brachaniec, T., Paszcza, K., Salamon, M.A. 2022. Recent Advances in Ichnology of Crawling Stalked Crinoids. Contributions from the Museum of Paleontology, University of Michigan, Vol. 34, no. 5, pp. 54-62. doi:10.7302/3815

news

W Contributions from the Museum of Paleontology, University of Michigan, ukazał się specjalny tom okolicznościowy z okazji przejścia na emeryturę prof. Tomasza Baumillera. Wśród artykułów znalazła się praca dotycząca ichnologii liliowców łodygowych. W pracy przedstawiono wyniki analiz filmów poklatkowych rejestrujących nieznany wcześniej sposób lokomocji liliowców. Przy użyciu nowoczesnych technik digitalizacji 3D (skanowanie laserowe i fotogrametria) udokumentowano ślady na powierzchni osadu pozostawiane przez dzisiejsze liliowce. Zwrócono uwagę, że moment kluczowych przemian ewolucyjnych u liliowców (przejście z osiadłego do mobilnego trybu życia), może być dobrze czytelny w kopalnym zapisie ich behawioru, jakim są skamieniałości śladowe.





seminarium2022.01.11. Miniseminarium IP PAN
18 stycznia 2022 r. (wtorek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom mgr Adam Rytel wygłosi miniseminarium: "Modularity of the neck in long necked Triassic reptiles revealed by geometric morphometrics".







2022.01.11. Publikacja IP PAN — Cisneros-Lazaro, D., Adams, A., Guo, J., Bernard, S., Baumgartner, L.P., Daval, D., Baronnet, A., Grauby, O., Vennemann, T., Stolarski, J., Escrig. J., Meibom, A. 2022.
Fast and pervasive diagenetic isotope exchange in foraminifera tests is species-dependent. Nature Communications 13:113. doi: 10.1038/s41467-021-27782-8

news

Skorupki otwornic są powszechnie wykorzystywane do rekonstrukcji temperatur dawnych mórz. W badaniach tych temperatury odtwarza się na podstawie stosunków trwałych izotopów tlenu zapisanych w skorupkach skamieniałych otwornic o mineralogii i strukturze uważanej za pierwotną. Eksperymenty diagenetyczne przeprowadzone na trzech gatunkach dzisiejszych otwornic Ammonia sp., Haynesina germanica i Amphistegina lessonii w środowisku wodnym wzbogaconym w trwały izotop 18O wykazały, że zarówno struktura skorupek, jak i ich mineralogia pozostają niezmienione (spełniają tradycyjne kryteria o "niezmienionym stanie zachowania") jednak są znacznie wzbogacone w izotop tlenu obecny w środowisku diagenetycznym. Zmiany składu izotopowego korelują się z ultrastrukturą skorupek otwornic oraz zawartoscią składników organicznych. Eksperymenty kwestionują powszechnie stosowane założenie, że skorupki kopalnych otwornic o niezmienionej strukturze i mineralogii posiadają zachowane pierwotne sygnały izotopowe. O ile sama metoda interpretacji paleotemperatur jest prawidłowa, o tyle niezbędne są nowe kryteria oceny "pierwotnego" stanu zachowania skorupek kopalnych otwornic.


2021

2021.12.28. Publikacja IP PANMagdalena Łukowiak, Andrzej Pisera, Tetiana Stefanska, Vadym Stefanskyi. 2021. High diversity of siliceous sponges in Western Tethyan areas during the Eocene: palaeobiogeographical, ecological and taxonomic significance. Papers in Palaeontology.
doi.org/10.1002/spp2.1416

news

Paratetilla milanek Łukowiak sp. nov.,; A, articulated sponge body. B, diagram of the arrangement of spicules, indicating the relative positions of the elements shown in C–H. Scale bars: 5 mm (A, B); 20 μm (C–H; C′–H′).

Gąbki są szeroko rozpowszechnione w kopalnych oraz dzisiejszych środowiskach morskich. Jednak nasza wiedza na temat zespołów gąbkowych kenozoicznej Tetydy jest mała. Opisujemy zaskakująco bogaty zespół igieł gąbek ze środkowego i późnego eocenu środkowo-wschodniej Ukrainy. Zespół ten składał się z co najmniej 34 taksonów gąbek (w tym gąbek z klas Demospongiae, Hexactinellida i Homoscleromorpha), które zamieszkiwały płytkie wody o głębokości ok. 100 m. W pracy opisano dwa nowe gatunki gąbek, Paratetilla milanek i Theonella alexandriae Łukowiak. Ponadto zanotowano pierwsze kopalne wystąpienie gąbki z rodzaju Vetulina, który obecnie zamieszkuje wody wokół Australii, Filipin oraz Morze Karaibskie. Niektóre z rozpoznanych taksonów gąbek były wcześniej notowane z górnego eocenu Australii i Nowej Zelandii. Wskazuje to na ich szerokie rozprzestrzenienie we wczesnym kenozoiku, a także pokazuje, że dawniej istniało nieprzerwane połączenie między zachodnią Tetydą a obszarami okołoaustralijskimi.




2021.12.17. Publikacja IP PAN — Madzia, D., Arbour, V.M., Boyd, C.A., Farke, A.A., Cruzado-Caballero, P., Evans, D.C. 2021. The phylogenetic nomenclature of ornithischian dinosaurs. PeerJ 9: e12362. doi:10.7717/peerj.12362.
 
Ornithischia, czyli dinozaury ptasiomiedniczne, to jedna z trzech głównych gałęzi ewolucyjnych dinozaurów. W trakcie ich historii ewolucyjnej trwającej ponad 134 miliony lat dinozaury ptasiomiedniczne wykształciły znaczną różnorodność biologiczną oraz szereg charakterystycznych cech, przede wszystkim związanych z morfologią ich czaszek oraz pancerzy. Nowa praca obejmuje szczegółową rewizję nomenklatoryczną Ornithischia; zawiera przegląd współczesnego i historycznego zastosowania 76 nazw grup dinozaurów ptasiomiednicznych oraz ustanawia ich definicje filogenetyczne zgodnie z nowo wprowadzonym Międzynarodowym kodeksem nomenklatury filogenetycznej. Nowa praca dodatkowo wprowadza nazwy dla pięciu dobrze poznanych grup ptasiomiednicznych: dla grup w ramach zaawansowanych dinozaurów kaczodziobych – hadrozaurów – oraz rogatych – ceratopsów, dla grupy łączącej Heterodontosauridae oraz Genasauria, oraz dla dwóch linii ewolucyjnych w ramach dinozaurów pancernych z grupy Nodosauridae. Nowa publikacja stanowi kluczowy krok w kierunku wprowadzenia formalnej nomenklatury filogenetycznej dinozaurów ptasiomiednicznych.



2021.12.17. Publikacja IP PAN — Cau, A. & D. Madzia. 2021. The phylogenetic affinities and morphological peculiarities of the bird-like dinosaur Borogovia gracilicrus from the Upper Cretaceous of Mongolia. PeerJ 9: e12640. doi:10.7717/peerj.12640

news

Borogovia gracilicrus to dinozaur z grupy teropodów, którego szczątki odkryto w 1971 r. w osadach najwyższej górnej kredy Mongolii podczas polsko-mongolskich ekspedycji paleontologicznych do Basenu Nemegt. W nowej pracy ponownie przebadano anatomię borogowii skupiając się przede wszystkim na morfologii drugiego palca tylnej stopy tego dinozaura. W odróżnieniu od innych przedstawicieli troodontydów, borogowia nie posiada charakterystycznego dla tej grupy „sierpowatego” szponu. Nowa praca odtwarza ewolucję tej cechy w ramach wczesnych przedstawicieli teropodów z grupy Paraves; wprowadza pojęcie „sierponośny palec” („falciphoran condition”) i opisuje cechy osteologiczne wchodzące w jego skład.
Rekonstrukcja: Edyta Felcyn-Kowalska


2021.12.16. 10 LAT NARODOWEGO CENTRUM NAUKI
 
W albumie Narodowego Centrum Nauki, wydanym z okazji 10-lecia powstania instytucji, wyróżniony został projekt "Życie w morzu późnojurajskim i na jego wybrzeżu: nowoodkryte okno tafonomiczne typu Solnhofen w Sławnie (Polska środkowa)" pod kierunkiem dr hab. Błażeja Błażejowskiego z Instytutu Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN.

Projekt opisuje prace poszukiwawczo-badawcze zlokalizowane w kamieniołomie Owadów-Brzezinki. Na stanowisku tym udokumentowano bogaty zespół górnojurajskich skamieniałości organizmów morskich (m.in. specyficznego zespołu amonitów, homaropodobnych skorupiaków, skrzypłoczy, drapieżnych ryb kostnoszkieletowych, żółwi skrytoszyjnych i ichtiozaurów) oraz lądowych (m.in. gadów i owadów), odznaczających się wyjątkowo dobrym stanem zachowania. Zdecydowana większość rozpoznanych skamieniałości reprezentuje gatunki dotychczas nieznane, a ich naukowy opis stanowi istotny wkład w poznanie historii życia tych grup zwierząt.
Gratulujemy wyróżnienia!


2021.12.15. Publikacja IP PAN — Zverkov, N. G., Grigoriev, D. V., Wolniewicz, A. S., Konstantinov, A. G., and Sobolev, E. S. 2021. Ichthyosaurs from the Upper Triassic (Carnian–Norian) of the New Siberian Islands, Russian Arctic, and their implications for the evolution of the ichthyosaurian basicranium and vertebral column. Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh, 1-24. doi:10.1017/S1755691021000372.

news

Późny trias (ok. 225 milionów lat temu) był ważnym okresem w ewolucji ichtiozaurów, gdyż właśnie wtedy wyewoluowały ich zaawansowane, „rybokształtne” formy. Jednak ewolucja ichtiozaurów w późnym triasie jest słabo poznana, ponieważ ich skamieniałości z tego okresu są bardzo rzadkie. W pracy opisano nowe zespoły późnotriasowych ichtiozaurów z Wysp Nowosyberyjskich z Dalekiego Wschodu Rosji, w tym nowy gatunek – Auroroborealia incognita. Ichtiozaur ten był prawdopodobnie blisko spokrewniony z przodkami ichtiozaurów „rybokształtnych”, na co wskazuje jego mozaikowa anatomia, posiadająca cechy zarówno prymitywne jak i bardziej zaawansowane.
Rekonstrukcja: Andrey Atuchin


2021.12.10. Ratujemy dla nauki unikalną kolekcję amonitów

news

Zbieramy na fantastyczną kolekcję amonitów i wielu innych jurajskich skamieniałości z niedostępnego już stanowiska w Łukowie. Kolekcję zgromadził i wypreparował pan Janusz Stanowski. Okazy są wyjątkowo dobrze zachowane. Nie ma drugiej takiej kolekcji nigdzie na świecie!
Okazja jest wyjątkowa - stanowisko (dawna cegielnia), z którego pochodzą okazy, już nie istnieje, zostało zalane wodą. Na szczęście zanim to nastąpiło, aż do roku 1990, udało się zebrać 389 wyjątkowych skamieniałości. Ten bezcenny zbiór zgromadził przez 33 lata pan Janusz Stanowski, od którego chcemy teraz odkupić kolekcję i przekazać ją naukowcom oraz do Muzeum Ewolucji IPAL PAN w którym mogłaby być prezentowana publiczności.

Link do zrzutki: Zrzutka na bezcenną kolekcję amonitów

Dlaczego to takie ważne?
1. Bo to zbiór, który jest wyjątkowy i niemożliwy do odtworzenia;
2. Bo dzięki kolekcji polscy naukowcy mogą rozwiązać zagadki życia amonitów;
3. Bo kolekcja może trafić w prywatne ręce i zostać utracona dla nauki i dla publiczności.



seminarium2021.12.01. Seminarium IP PAN
8 grudnia 2021 r. (środa), o godz. 16:00, na platformie internetowej zoom Dr Andrew B. Heckert wygłosi seminarium: "Paleobiological implications of the distribution of disease and incidence of injuries in non-avian Mesozoic dinosaurs."
Link do zoom: https://us02web.zoom.us/j/88528307710


Abstract: The peer-reviewed literature includes numerous examples of paleopathologies (records of injury or disease) in non-avian dinosaurs. These paleopathologies are generally well-described, but typically only in the context of the specific pathology and/or the taxon affected. To date there has been little systematic analysis of the fossil record of dinosaur paleopathologies throughout the Mesozoic. Organizing these records, which number in the 100s, by type of pathology (injury or disease), clade, geological age, body mass, and geographic region yields information on both paleobiology and biases of the fossil record.


2021.11.26. Publikacja IP PAN — Machalski, M., Owocki, K., Dubicka, Z., Malchyk, O. & Wierny, W. 2021. Stable isotopes and predation marks shed new light on ammonoid habitat depth preferences. Scientific Reports 11, 22730 (2021).
 
Stabilne izotopy oraz ślady drapieżnictwa rzucają nowe światło na preferencje głębokościowe amonitów

Amonity to wymarłe głowonogi o zewnętrznych muszlach, które dominowały w morskich ekosystemach późnego paleozoiku oraz mezozoiku. Głębokość bytowania należy do kluczowych parametrów ich paleoekologii i jest niezbędna do zrozumienia ewolucji i wymierania amonitów. W celu odtworzenia preferencji głębokościowych późnokredowych amonitów z grupy skafitów z Polski porównaliśmy dane izotopowe z aptychów (kalcytowe osłony dolnej szczęki) oraz współwystępujących otwornic z wynikami analizy śladów drapieżnictwa na okazach skafitów. Wyniki wskazują na zmianę preferencji głębokościowych skafitów co sugeruje, że amonity były bardziej elastyczne w swoich wymaganiach głębokościowych niż dotychczas zakładano.

news
Podpis do ilustracji 1: Zmiana głębokości bytowania skafita Hoploscaphites constrictus podczas spłycania się mastrychckiego morza, na podstawie danych ze stanowiska w Chełmie.
Podpis do ilustracji 2: Pozycja badanych skafitów oraz otwornic w toni wodnej spłycającego się morza mastrychckiego, odtworzona w oparciu o średnie paleotemperatury uzyskane z analizy δ18O ich skamieniałości.
Praca finansowana z grantu NCN (2015/19/B/ST10/02033).


2021.11.17.Wykład Specjalny
W zeszłym tygodniu gościlismy w naszym Instytucie Profesora Marka Figlerowicza z wykładem: „Homo sapiens w Europie – historia zapisana w DNA”.
Wszystkich, którzy nie mogli uczestniczyć w wydarzeniu a chcieliby wysłuchać prelekcji zapraszamy na Transmisję z wykładu online na kanale YouTube Muzeum Ewolucji.

news



2021.11.12. Publikacja IP PAN — Pisera, A., Łukowiak, M., Sylvie Masse,Tabachnick, K.,Fromont, J., Ehrlich, H. and Bertolino, M., 2021. Insights into the structure and morphogenesis of the giant basal spicule of the glass sponge Monorhaphis chuni. Frontiers in Zoology (2021) 18:58.
 
Wyniki nowych badań gigantycznej krzemionkowej igły bazalnej głębokowodnej gąbki Monorhaphis chuni uzupełniają oraz częściowo podważają wcześniejsze obserwacje i interpretacje struktury tych igieł. Zidentyfikowaliśmy i opisaliśmy cztery różne morfologicznie i strukturalnie warstwy/strefy w jej budowie oraz wyjaśniliśmy ich wzajemne relacje i zaproponowaliśmy znaczenie funkcjonalne. W rezultacie przedstawiliśmy nowy model wzrostu igły bazalnej Monorhaphis chuni, zasadniczo odbiegający do modelu obecnie akceptowanego, wskazując jednocześnie, że igła Monorhaphis nie może być modelem strukturalnym dla wszystkich igieł gąbek z grupy Hexactinellida, ze względu na jej unikalną funkcję, która determinuje jej budowę.




2021.11.12. Międzynarodowe Sympozjum Kredowe

news

Instytut Paleobiologii PAN jest współorganizatorem 11 Międzynarodowego Sympozjum Kredowego, które odbędzie się w Warszawie w dniach 22-26 sierpnia 2022 r. Sympozjum poświęcone będzie geologii i paleontologii systemu kredowego. Przypada ono na dwusetną rocznicę wyróżnienia kredy w międzynarodowej tabeli czasu geologicznego. Oprócz obrad plenarnych przewidziane są wycieczki terenowe, na których zostaną przedstawione kluczowe stanowiska geologiczne i paleontologiczne kredy na terenie Polski i sąsiednich krajów.
Strona internetowa sympozjum
Kontakt: 11Cretaceous.Symposium@uw.edu.pl; i.walaszczyk@uw.edu.pl; mach@twarda.pan.pl


2021.11.09. Publikacja IP PAN — Zapalski, M.K., Król, J.J., Halamski, A.T., Wrzołek, T., Rakociński, M. & Baird, A.H. 2021. Coralliths of tabulate corals from the Devonian of the Holy Cross Mountains (Poland). [Swobodnie leżące, obracane przez prąd wody kolonie korali denkowych z dewonu Gór Świętokrzyskich (Polska)]. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 585: 110745.
 
W pracy opisano wolno leżące kolonie koralowców, obracane przez prąd wody (ang. coralliths), budowane przez korale denkowe (wymarła grupa koralowców paleozoicznych). Odkryto je w dewonie Jaźwicy, Kowali i Miłoszowa w Górach Świętokrzyskich. Większość takich kolonii znana jest ze środowisk bardzo płytkich. Opisywany materiał pochodzi ze środowisk głębszych, co jest dużą rzadkością – zarówno w materiale współczesnym, jak i w kopalnym. Analogiczne kolonie występują współcześnie w Kanale Wistari w południowej części Wielkiej Rafy Barierowej (Australia).




Podpis do figury: Wolno leżąca kolonia denkowca Favosites goldfussi, Miłoszów (Góry Świętokrzyskie), dewon środkowy, największa długość ok. 25 mm, zbiory Instytutu Paleobiologii PAN. Por. fig. 3B [tutaj]



seminarium2021.11.03. Wykład Specjalny IP PAN
9 listopada 2021 r. w Instytucie odbędzie się Wykład Specjalny, który wygłosi Profesor Marek Figlerowicz z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN. Tematem wykładu będzie Homo sapiens w Europie – historia zapisana w DNA”.

Przez ostatnie tysiąclecia niezwykle mocno ukształtował się antropocentryczny obraz świata, w którym człowiek jawił się jako gatunek biologicznie osierocony, pozbawiony protoplastów oraz dalszej i bliższej rodziny. Dopiero teoria ewolucji Darwina zweryfikowała ten pogląd pokazując, że wszystkie organizmy na Ziemi wywodzą się od jednego wspólnego przodka, a każdy gatunek ma swoją historię biologiczną. Podczas wykładu zostanie ona zaprezentowana na przykładzie Homo sapiens. Od wcześniejszych wersji dziejów człowieka będzie odróżniać ją to, iż powstała na podstawie najnowszych wyników badań kopalnego i współczesnego DNA.

Wykład odbędzie się 9 listopada 2021 r. w Instytucie Paleobiologii PAN o godzinie 17:30 (Warszawa, Twarda 51/55, sala konferencyjna VI p.). Transmisja z wykładu online na kanale YouTube Muzeum Ewolucji.

Prof. dr hab. Marek Figlerowicz – chemik i biolog, profesor nauk biologicznych. Od 2011 roku dyrektor Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN. Kierownik Zakładu Biologii Molekularnej i Systemowej, w ramach którego prowadzi pionierskie badania w zakresie genomiki strukturalnej i funkcjonalnej oraz biologii molekularnej i systemowej RNA. Odbył liczne staże badawcze we Francji oraz USA. Podstawowymi obiektami jego zainteresowań są genomy oraz transkryptomy zarówno wirusowe, roślinne, jak i człowieka. Obecnie realizowane projekty dotyczą: genomiki populacyjnej człowieka, archeogenomiki, genomiki strukturalnej modelowej rośliny Arabidopsis thaliana oraz molekularnego podłoża procesu regeneracji. Od 2020 roku kieruje grupą zajmującą się diagnostyką COVID-19 oraz genomiką SARS-CoV-2 – jest współtwórcą pierwszego polskiego testu do diagnostyki COVID-19. Współautor ponad 200 artykułów opublikowanych w renomowanych międzynarodowych czasopismach naukowych oraz 13 patentów międzynarodowych i krajowych. Kierownik około 30 krajowych i międzynarodowych projektów badawczych. Poza działalnością naukową pasjonuje się filozofią i historią.


seminarium2021.10.21. Miniseminarium IP PAN
28 października 2021 (czwartek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom prof. dr hab. Marcin Machalski wygłosi wykład: "Tryb i środowisko życia skafitów jako klucz do zrozumienia ich ewolucji u schyłku kredy."







seminarium2021.10.18. Seminarium IP PAN
21 października 2021 (czwartek), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom prof. Bruce Rothschild (Indiana University Health Research Associate, Carnegie Museum) wygłosi wykład: "History of disease as told by surviving skeletons: Zoological/Paleontological Implications".

Once you have mastered a database, opportunities in paleopathology are limited only by your imagination. The seminar will share the culmination of five decades of research, establishing the character of disease, its population spectrum, and establishing manifestations as trans-phylogenetic and trans-chronologic. Predicated on documentation of disease in the human and veterinary record, the paleontologic record provides unique insights to the diseases/pathologies we share with most creatures that have transited the earth.

Link do seminarium:
INSTITUTE OF PALEOBIOLOGY Polish Academy of Sciences is inviting you to a scheduled
Zoom meeting.
Topic: Seminarium Instytutu Paleobiologii PAN
Time: Oct 21, 2021 11:00 Warsaw
Join Zoom Meeting
https://us02web.zoom.us/j/81565594057
Meeting ID: 815 6559 4057


2021.10.14. Publikacja IP PAN — Salamon, M.A., Brachaniec, T., Kołbuk, D., Saha, A. & Gorzelak, P. 2021. Shared patterns in body size declines among crinoids during the Palaeozoic extinction events.
Sci Rep 11, 20351 (2021). Doi.org/10.1038/s41598-021-99789-6.

news

Liliowce należały do jednych z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych morskich zwierząt bentosowych w paleozoiku. Ewolucja wielkości ich ciała nigdy nie stała się przedmiotem badań. W artykule opublikowanym w Scientific Reports dokonano analizy zgromadzonej na potrzeby tego artykułu obszernej bazy danych na temat wielkości kielichów paleozoicznych liliowców. Okazało się, że wielkość ich kielichów znacząco zmniejszała się w okresach masowych wymierań (w późnym ordowiku i późnym dewonie). Zmniejszenie rozmiarów prawdopodobnie było przystosowaniem, które pomagało liliowcom przetrwać w okresach niesprzyjających warunków środowiskowych. Przypomina to obecny trend zmniejszania się wielkości ciała niektórych grup dzisiejszych organizmów morskich na skutek postępujących zmian klimatycznych.


2021.10.11. Publikacja IP PANKołbuk, D., Dubois, Ph., Stolarski, J., Gorzelak, P. 2021. Impact of seawater Mg2+/Ca2+ on Mg/Ca of asterozoan skeleton – Evidence from culturing and the fossil record. Chemical Geology, doi: 10.1016/j.chemgeo.2021. Volume 584, 5 December 2021, 120557.

news

Dane geochemiczne (w szczególności stosunek magnezu do wapnia) pochodzące ze szkieletów dobrze zachowanych kopalnych szkarłupni wykorzystywane są jako źródło informacji o składzie chemicznym dawnych mórz. Jednakże dotychczasowe badania eksperymentalne nt. wpływu składu chemicznego wody morskiej na skład chemiczny szkieletu szkarłupni były prowadzone tylko na jeżowcach. W pracy przedstawiono wyniki eksperymentu przeprowadzonego na rozgwiazdach i wężowidłach, który miał na celu weryfikację hipotez dotyczących ścisłej zależności parametrów geochemicznych szkieletu szkarłupni od składu chemicznego wody morskiej. Badania potwierdziły, że zwierzęta hodowane w wodzie o obniżonym stosunku Mg2+/Ca2+ tworzyły szkielet o obniżonym stosunku Mg/Ca, co teoretycznie mogłoby wskazywać na wysoki potencjał szkarłupni do wykorzystania w rekonstrukcji lokalnych parametrów geochemicznych (Mg2+/Ca2+). Niemniej dokładność takich rekonstrukcji może być ograniczona zmiennością międzygatunkową wynikającą z procesów fizjologicznych, a także parametrami środowiska (m.in. temperatury i zasolenia wód, rodzaju dostępnej diety) oraz wpływem diagenezy.
Badania finansowane były z grantu NCN 2016/23/B/ST10/00990.


2021.10.08. Publikacja IP PAN — Majewski W., Holzmann M., Gooday A.J., Majda A., Mamos T., Pawlowski J. 2021. Cenozoic climatic changes drive evolution and dispersal of coastal benthic foraminifera in the Southern Ocean. Scientific Reports 11: 19869
 
Zintegrowane badania morfologiczne i molekularne otwornic bentosowych z rodziny Cassidulinidae pozwoliły wyjaśnić ich systematykę i rozprzestrzenienie w rejonie Morza Scotia i Antarktyki Zachodniej. Ukazały także skomplikowaną współzależność pomiędzy kenozoicznymi zmianami środowiskowymi powiązanymi z geotektoniką, zmianami klimatu i oceanografią, a ewolucją i biogeografią tej ważnej grupy otwornic. Nasze dane sugerują na przykład, że ocieplenie od późnego miocenu do pliocenu (7 do 5 milionów lat temu) mogło być okresem w którym bariera biogeograficzna Cieśniny Drake'a stała się nieefektywna. Obecnie Antarktyka doświadcza podobnych zmian klimatycznych i, wraz z postępującym ociepleniem i przesunięciem prądów morskich na południe, jest coraz bardziej narażona na inwazję gatunków. Badania o perspektywie geologicznej, takie jak nasze, mogą pomóc przewidzieć, w jaki sposób obecne zmiany środowiskowe mogą wpłynąć na skład gatunkowy i rozprzestrzenienie organizmów w tym kluczowym regionie.

Rozprzestrzenienie otwornic z rodzaju Cassidulinoides w rejonie Morza Scotia i Antarktyki Zachodniej.



2021.09.27. Publikacja IP PAN — McLoughlin, S., Halamski, A.T., Mays, C. & Kvaček, J. 2021. Neutron tomography, fluorescence and transmitted light microscopy reveal new insect damage, fungi and plant organ associations in the Late Cretaceous floras of Sweden. GFF.
 
W pracy pokazano, w jaki sposób użycie nowoczesnej techniki (tomografia neutronowa, fluorescencja) pozwala uzyskać więcej informacji z późnokredowych skamieniałości roślinnych ze Szwecji w stosunku do metod klasycznych. Tomografia neutronowa umożliwiła wykonanie trójwymiarowej wizualizacji kopalnej szyszki Fricia nathorstii mimo, iż większość szyszki znajduje się wewnątrz dużego bloku twardego piaskowca. Nowo opisany Meliolinites scanicus jest najstarszym znanym (i pierwszym mezozoicznym) przedstawicielem grzybów z rzędu Meliolales (workowce, klasa Sordariomycetes).


Pojedynczy kadr z ruchomej trójwymiarowej wizualizacji kopalnej szyszki (McLoughlin et al. 2021, fig. 4F). Cały film.


seminarium2021.09.20. Miniseminarium IP PAN
22 września 2021 (środa), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom dr Paweł Bącal wygłosi wykład: "SEMinar. A tale of electron microscopy evolution."








2021.09.08. Publikacja IP PAN — Landman, N. H., Machalski, M., & Whalen, C. D. 2021. The concept
of ‘heteromorph ammonoids’. Lethaia.

news
Skafity to znana grupa „heteromorfów” późnej kredy. Na ilustracji szereg ewolucyjny tych amonitów z końca kredy; widoczna jest tendencja do „powtórnego” skręcania muszli w miarę upływu czasu (wg Landman et al., 2021, fig. 2).

Koncepcja „heteromorficznych amonitów”
Amonity to grupa wymarłych głowonogów o przeważnie płaskospiralnie zwiniętych muszlach. Głęboko zakorzeniony w literaturze paleontologicznej termin „heteromorfy” odnosi się do „aberrantnych” amonitów (na przykład skafitów) o rozkręconych na różne sposoby muszlach. Kiedyś rozkręcone amonity
uznawano za objaw degeneracji, zapowiadającej wymarcie tych głowonogów. Dziś wiemy, że tak nie
było. „Heteromorficzne amonity” to w rzeczywistości heterogeniczna mieszanka taksonów bez bliższych związków filogenetycznych, morfologicznych czy ekologicznych. Termin utracił jakiekolwiek znaczenie poznawcze. Dlatego uważamy, że nie ma sensu dalej wyróżniać „heteromorficznych amonitów” jako grupy w rozważaniach paleobiologicznych.
Praca częściowo finansowana z grantu NCN (2015/19/B/ST10/02033).


2021.07.21.
W dniu 21.07.2021 r. odbyło się spotkanie z pracownikami Instytutu dotyczące ubiegania się Instytutu Paleobiologii PAN o wyróżnienia HR Excellence in Research. Na spotkaniu Pani dr Justyna Słowiak przedstawiła prezentację na temat założeń planowanego wdrożenia oraz korzyści płynących z uzyskania wyróżnienia.
news

2021.07.08. Międzynarodowa współpraca IP PAN. W rozmowach Dyrekcji IP PAN z J.E. Ambasadorem Nadzwyczajnym i Pełnomocnym Mongolii Panem Dorj Barkhasem omówiono otwierające się możliwości ożywienia współpracy paleontologów z obu krajów. "Złotym wiekiem" tej współpracy były wspólne wyprawy na pustynie Gobi w latach 60tych i 70tych ubiegłego stulecia. Obecny program badawczy Instytutu oraz dzisiejsze możliwości technicze pozwalają stworzyć nową platformę tej współpracy.


2021.07.06. Publikacja IP PAN — Drake J., Malik A., Popovits Y., Oshra S., Stolarski J., Tchernov D., Sher D., Mass T. 2021. Physiological and transcriptomic variability indicative of differences in key functions within a single coral colony. Frontiers of Marine Science 8: 685876,
doi: 10.3389/fmars.2021.685876.

news

Kolonie koralowców Scleractinia tworzone są przez identyczne pod względem genetycznym osobniki (polipy). W zależności od położenia w kolonii na poszczególne polipy oddziałują inaczej takie czynniki środowiska jak światło, prędkość strumienia wody niosącej składniki odżywcze, itp. Publikacja zawiera wyniki wysokorozdzielczych badań tkanek, szkieletu oraz ekspresji genów polipów z wielu regionów pojedynczej kolonii koralowca Stylophora pistillata. Zaobserwowano różne odpowiedzi transkrypcyjne zarówno u gospodarza, jak i symbiotycznych bruzdnic w zależności od położenia polipów w kolonii. Na przykład polipy znajdujące się na zakończeniach rozgałęzień kolonii wykazują dużo większą aktywność biomolekularnych mechanizmów biomineralizacji, co może być przyczyną drobnych różnic w budowie mikrostrukturalnej koralitów wzdłuż gałęzi kolonii. Podobny model koordynacji procesów fizjologicznych na poziomie kolonii mógł dotyczyć również kopalnych, znanych przynajmniej od eocenu przedstawicieli Stylophora.


2021.07.05. Publikacja IP PAN — Kaim, A., Little, C.T.S., Kennedy, W.J., Mears, E.M. and Anderson
L.M. 2021. Late Cretaceous hydrothermal vent communities from the Troodos Ophiolite, Cyprus: Systematics and evolutionary significance. Papers in Palaeontology published online.
 
Współczesne ekosystemy źródeł hydrotermalnych to zespoły organizmów żyjące w głębiach oceanicznych wokół siarczkowych struktur przypominających kominy. Zespoły te pobierają energie życiową z procesów chemosyntetycznych. Badania molekularne wykazują że wiele z tych zwierząt powstało w kredzie i kenozoiku. Jednak ich zapis kopalny jest wyjątkowo ubogi. W całym Mezozoiku znane są jedynie dwa stanowiska ze skamieniałościami innymi niż rurki wieloszczetów. Najbogatsza grupa stanowisk pochodzi z późnokredowego ofiolitu na Cyprze. Oprócz rurek wieloszczetów występują liczne ślimaki z grupy abyssochrysoidów charakterystyczne dla współczesnych zespołów chemosyntetycznych. Wszystkie znalezione w cypryjskich siarczkach gatunki i jeden rodzaj (Cyprioconcha) są nowe dla nauki. Natomiast rodzaje Desbruyeresia, Hokkaidoconcha, Ascheria i Paskentana mają na Cyprze swoje pierwsze kopalne wystąpienia w zespołach źródeł hydrotermalnych.


seminarium2021.06.23. Miniseminarium IP PAN
30 czerwca 2021 (środa), o godz. 11:00, na platformie internetowej zoom prof. Jarosław Stolarski wygłosi wykład: "Biomineralna pamięć koralowców."









2021.06.22. Publikacja IP PANSłowiak J., Szczygielski T., Rothschild B. M., & Surmik D. 2021. Dinosaur senescence: a hadrosauroid with age‑related diseases brings a new perspective of “old” dinosaurs. Scientific Reports 11: 11947.

news

Stare dinozaury są bardzo rzadkie w zapisie kopalnym. Badanie skupia się na szczątkach największego osobnika Gobihadros mongoliensis. Na paliczku oraz kręgach zidentyfikowano złogi pirofosforanu wapnia (CPPD), po raz pierwszy u dinozaurów. Zmiany takie są wyjątkowo rzadkie u młodych zwierząt; u ludzi CPPD pojawia się zwykle po 55 roku życia. Obecność tej patologii, jej pierwotny (nie pourazowy) charakter, wielkość zwierzęcia oraz cechy kości długich wskazują na podeszły wiek badanego osobnika. Szczątki pozwoliły na rewizję cech wskazujących na podeszły wiek u dinozaurów.
Informacje prasowe:
Polskie Radio I Polscy naukowcy pierwsi na świecie zaobserwowali oznaki starości u dinozaura
TOKFM.pl Z kości dinozaurów naukowcy wyczytują, na co chorowały te prehistoryczne gady



seminarium2021.06.10. Studencki Obóz Poszukiwawczy
Instytut Paleobiologii PAN zaprasza wszystkich studentów kierunków geologicznych i biologicznych na Studencki Obóz Poszukiwawczy, który odbędzie się w kamieniołomie Owadów-Brzezinki w dniach 19-23 lipca 2021 roku. [więcej szczegółów]
Chętnych prosimy o przysłanie listu motywacyjnego do 5 lipca na adres: bblazej@twarda.pan.pl.
Zapraszamy!


2021.06.10. Konkurs „Ma thèse en 180 secondes - finale Europe Centrale”
Doktorantka naszego Instytutu, Mgr Dorota Kołbuk, laureatka polskiej edycji konkursu „Ma thèse en 180 secondes” zajęła 3. miejsce w finałowej edycji konkursu w Europie środkowej (finale Europe Centrale), organizowanego przez Ośrodek Kultury Francuskiej UW wspólnie z Instytutem Francuskim w Polsce, Wallonie-Bruxelles International i partnerami wydarzenia. W ramach konkursu doktoranci z Węgier, Austrii, Słowacji, Czech i Polski mieli 3 minuty, aby zaprezentować przed jury i publicznością temat swojego doktoratu w języku francuskim i z wykorzystaniem tylko jednego slajdu. [Link do prezentacji]
Gratulujemy!


2021.06.08.
W dniu 5 czerwca 2021 r. zmarł Pan Wojciech Skarżyński, wieloletni i zasłużony pracownik Instytutu Paleobiologii PAN [nekrolog].
Z głębokim smutkiem żegnamy naszego kolegę.

2021.06.08. Publikacja IP PANŁucja Fostowicz-Frelik, Sergi López-Torres, Qian Li. 2021. Tarsal morphology of ischyromyid rodents from the middle Eocene of China gives an insight into the group's diversity in Central Asia. Scientific Reports 11.

news

W pracy omawiamy kości stępu trzech gatunków gryzoni z rodziny Ischyromyidae ze środkowego eocenu północnych Chin (Mongolia Wewnętrzna). Grupa ta obejmuje najwcześniejsze gryzonie właściwe, znane od paleocenu Ameryki Północnej. Po raz pierwszy opisujemy kości ischyromyidów z Chin; z punktu widzenia morfologii należały one do form naziemnych, nie przystosowanych do szybkiego ruchu (podobnie jak dzisiejsze jeżozwierze). Nasze badania sugerują, że ischyromyidy mogły pojawić się w Chinach we wczesnym eocenie wskutek migracji bezpośrednio z Ameryki Północnej, w przeciwieństwie do form znanych z Indii.


2021.05.24.

Projekty NCN
W dniu 20 maja 2021 roku Narodowe Centrum Nauki przedstawiło listy rankingowe projektów zakwalifikowanych do finansowania w ramach konkursów ogłoszonych przez NCN. Naukowcy z Instytutu Paleobiologii uzyskali finansowanie na realizację 4 projektów badawczych w ramach konkursu OPUS 20 i Preludium BIS.
Prof. dr hab. Jarosław Hubert Stolarski uzyskał 1 963 028 zł na realizację projektu „Paleoproteomika otolitów ryb kopalnych" (w ramach konsorcjum Instytutu Paleobiologii z Politechniką Wrocławską),
dr hab. Błażej Adam Błażejowski uzyskał 472 372 zł na realizację projektu „Późnojurajskie odizolowane środowiska płytkowodnej platformy węglanowej NW i NE obrzeżenia Gór Świętokrzyskich jako miejsca występowania niezwykłych skamieniałości",
dr hab. Tomasz Jarosław Sulej uzyskał 541 680 zł na realizację projektu „Podjęcie próby rozwiązania zagadki trybu życia długoszyjego triasowego gada Tanystropheus" oraz
dr Tomasz Edward Szczygielski uzyskał 915 660 zł na realizację projektu „Zagadka Chelonipus ispp.: środkowotriasowe żółwie czy konwergencja lokomotoryczna?"
Serdecznie gratulujemy!


2021.05.10. Publikacja IP PAN — Bindellini, G., Wolniewicz, A. S., Miedema, F., Scheyer, T. M. and Dal Sasso, C. 2021. Cranial anatomy of Besanosaurus leptorhynchus Dal Sasso & Pinna, 1996 (Reptilia: Ichthyosauria) from the Middle Triassic Besano Formation of Monte San Giorgio, Italy/Switzerland: taxonomic and palaeobiological implications. PeerJ: 11179.

news

Besanosaurus leptorhynchus to dużych rozmiarów ichtiozaur, należący do grupy szastazaurydów. Został on pierwotnie opisany w 1996 roku na podstawie pojedynczego, kompletnego okazu znalezionego w skałach środkowego triasu (formacja Besano) odsłoniętych w pobliżu miejscowości Besano we Włoszech, u podnóża Monte San Giorgio. Czaszka tego okazu uległa silnej kompresji, co powodowało duże trudności w rekonstruowaniu jej anatomii. Jednak międzynarodowy zespół naukowców zlokalizował w muzeach w Mediolanie, Zurychu oraz Tybindze kolejne, nieopisane do tej pory skamieniałości należące do B. leptorhynchus, które pomogły zrekonstruować anatomię czaszki tego gatunku z dużą dokładnością. Ponadto, okazało się, że Mikadocephalus gracilirostris, do tej pory uważany jako odrębny gatunek ichtiozaura pochodzący z Monte San Griorgio, nie różni się anatomicznie w sposób znaczący od B. leptorhynchus. W konsekwencji, dwa skamieniałe okazy opisane poprzednio jako M. gracilirostris zostały przypisane do B. leptorhynchus.


2021.05.10. IP PAN na 24. Pikniku Naukowym
Instytut Paleobiologii PAN zaprasza na film "Bieguny Klimatu".








seminarium2021.04.28. Miniseminarium IP PAN
5 maja 2021 (środa), o godz. 12:00, na platformie internetowej zoom prof. dr hab. Anna Kozłowska wygłosi wykład: "Trendy ewolucyjne retiolitów (Graptolithina) w homerze, na podstawie nowego materiału z Polski."








2021.04.15. Publikacja IP PAN — Jakubowicz M., Agirrezabala, L.M., Dopieralska, J., Siepak, M., Kaim, A., and Belka, Z. 2021. The role of magmatism in hydrocarbon generation in sedimented rifts: a Nd isotope perspective from mid-Cretaceous methane-seep deposits of the Basque-Cantabrian Basin, Spain. Geochimica et Cosmochimica Acta, doi.org/10.1016/j.gca.2021.03.025.
 
W artykule potwierdzono przydatność izotopów neodymu (w połączeniu z analizą pierwiastków ziem rzadkich oraz izotopów węgla i tlenu) do śledzenia migracji wód, które weszły w interakcje z intruzją magmową, a następnie, razem z metanem powstałym z organiki w basenie sedymentacyjnym (w procesie termogenezy) były odpowiedzialne za utworzenie węglanów autogenicznych w miejscu ich wypływu z dna oceanu (tzw. źródła węglowodorowe). Używając tego narzędzia geochemicznego zbadano cztery wystąpienia osadów źródeł węglowodorowych w Basenie Baskijsko-Kantabryjskim (północna Hiszpania) odtwarzając sposób ich powstania w trakcie interakcji intruzji magmowych oraz płynów i materii organicznej z grubej pokrywy osadowej. Powstanie takich źródeł pozwoliło na utworzenie bogatych chemosyntetycznych zespołów faunistycznych na dnie głębokiego morza które zwykle pozostaje ubogie w życie biologiczne.




2021.04.14. Publikacja IP PANBitner, M.A. & Gerovasileiou, V. 2021. Taxonomic composition and assemblage structure of brachiopods from two submarine caves in the Aegean Sea, Eastern Mediterranean. The European Zoological Journal, 88 (1), 316–327, doi.org/10.1080/24750263.2021.1887947.

news

Ramienionogi (Brachiopoda) są grupą osiadłych, wyłącznie morskich bezkręgowców, posiadających muszlę zbudowaną z dwóch skorupek. Preferują one środowiska kryptyczne, takie jak jaskinie podmorskie. W naszej pracy zbadaliśmy skład taksonomiczny oraz strukturę populacji ramienionogów z dwóch jaskiń podmorskich, Fara and Agios Vasilios na Morzu Egejskim. Stwierdziliśmy obecność 6 gatunków, wśród których dominującym w obu jaskiniach jest Argyrotheca cuneata (Risso, 1826), a Tethyrhynchia mediterranea Logan, 1994, gatunek występujący wyłącznie w jaskiniach, jest notowany po raz pierwszy z tej części Morza Śródziemnego. Liczebność oraz zróżnicowanie gatunkowe brachiopodów wzrasta wraz z odległością od wlotu jaskini.


2021.04.09. Publikacja IP PAN — Czepiński Ł., Dróżdż D., Szczygielski T., Tałanda M., Pawlak W., Lewczuk A., Rytel A. & Sulej T. 2021. — An Upper Triassic terrestrial vertebrate assemblage from the forgotten Kocury locality (Poland) with a new aetosaur taxon. Journal of Vertebrate Paleontology,
DOI: 10.1080/02724634.2021.1898977.

news

Historyczne stanowisko w Kocurach dostarczyło pierwszych pewnych szczątków dinozaurów z Polski, Velocipes guerichi von Huene, 1932, ale szybko popadło w zapomnienie. Niedawne ponowne badania doprowadziły jednak do odkrycia nowych skamieniałości późnotriasowych kręgowców, w tym ryb dwudysznych, żółwi i nowego aetozaura, Kocurypelta silvestris. Ten nowy gatunek prezentuje nietypową anatomię czaszki, ale dość typowy pancerz skórny. Wskazuje to na potrzebę ponownej rewizji taksonomii aetozaurów, która w znacznym stopniu opiera się o cechy pancerza skórnego.







2021.04.02. Publikacja IP PAN — Kozłowska A. & Bates D. 2021. — Papiliograptus retimarginatus n. sp., a new retiolitid (Graptolithina) from the praedeubeli/deubeli Biozone (upper Homerian, Wenlock, Silurian), the recovery phase after the lundgreni Extinction Event. Comptes Rendus Palevol 20 (12): 199-206.
 
Retiolity stanowią wyjątkową grupę planktonowych graptolitów (wymarła podgromada pióroskrzelnych) o siateczkowatym szkielecie kolonii zbudowanym z kolagenu, czyli substancji białkowej. Nowy retiolit został odkryty w głębokim wierceniu bałtyckiej części platformy wschodnioeuropejskiej, w Polsce. Papiliograptus retimarginatus Kozłowska & Bates, 2021 pojawił się w pierwszej fazie odradzania się planktonu po wielkim wymieraniu sylurskim (tzw. wydarzenie lundgreni). Jest to forma wyjątkowa, posiadająca duże wachlarzowate struktury umożliwiające unoszenie się kolonii w toni wodnej. Ich wykształcenie bezpośrednio po wymieraniu świadczy o wielkich zdolnościach adaptacyjnych retiolitów i jest dowodem na spokojne warunki epikontynentalnego morza paleokontynentu Baltika.



2021.03.22. Konkurs „Ma thèse en 180 secondes”
Doktorantka naszego Instytutu, Mgr Dorota Kołbuk zajęła 1. miejsce w polskiej edycji konkursu „Ma thèse en 180 secondes”, organizowanego przez Ośrodek Kultury Francuskiej UW wspólnie z Instytutem Francuskim w Polsce, Wallonie-Bruxelles International i partnerami wydarzenia. W ramach konkursu uczestnicy mieli 3 minuty, aby zaprezentować przed jury i publicznością temat swojego doktoratu w języku francuskim i z wykorzystaniem tylko jednego slajdu. [Link do prezentacji]
Gratulujemy!


2021.03.18. Publikacja IP PANFrankowiak, K., Roniewicz, E., Stolarski, J. 2021. Photosymbiosis in Late Triassic scleractinian corals from the Italian Dolomites. PeerJ 9:e11062, doi:10.7717/peerj.11062

news

Triasowe koralowce z włoskich Dolomitów (karnik, ok. 230 milionów lat temu) stanowią spektakularne świadectwo rozwoju pierwszych raf koralowych w oceanie Tetydy. Ich wyjątkowość podkreśla doskonały stan zachowania (pierwotna, aragonitowa mineralogia szkieletu) co pozwala na ich badanie metodami znanymi dla szkieletów koralowców dzisiejszych. W pracy wykazano, że sygnały stabilnych izotopów węgla i tlenu w szkieletach koralowców z karniku nie wykazują wzajemnej korelacji, co jest charakterystyczne dla dzisiejszych koralowców symbiotycznych (zooksanetelowych); za symbiozą form triasowych przemawia również regularność linii przyrostowych u większości badanych przedstawicieli. Powszechność symbiozy z glonami koralowców w triasie jest prawdopodobnie ewolucyjną odpowiedzią na oligotroficzne warunki ówczesnych oceanów i przyczyną masowego rozwoju raf pod koniec triasu.


seminarium2021.03.11. Miniseminarium IP PAN
17 marca 2021 (środa), o godz. 14:00, na platformie internetowej zoom dr Daniel Madzia wygłosi wykład: "Zęby Mosasauridae z górnej kredy Europy jako morfologiczne, mikrostrukturalne i izotopowe nośniki informacji taksonomicznej oraz ekologicznej."






2021.03.09. PLOS Biology
Profesor Jerzy Dzik, którego niemal cały dorobek naukowy afiliowany jest przy Instytucie Paleobiologii PAN, został zaliczony do grona najbardziej wpływowych naukowców świata według zestawienia opublikowanego w magazynie PLOS Biology. Opublikowany ranking oparty jest na cytowaniach (oraz pokrewnych wskaźnikach) dorobku naukowego dostępnego w bazie Scopus.
Serdecznie gratulujemy!


2021.03.08. Muzeum Ewolucji
Instytut Paleobiologii PAN podjął współpracę dotyczącą rozwoju Muzeum Ewolucji IPal PAN ze znanym popularyzatorem nauki, twórcą kanału na Youtube "Uwaga! Naukowy Bełkot" panem Dawidem Myśliwcem. W planach wiele mniejszych i większych przedsięwzięć, ale już pierwsze z nich ma szansę zakończyć się sukcesem. Zapraszamy na "Opowieść Protoceratopsa".


2021.02.24. Publikacja IP PANGorzelak P. (2021). Functional Micromorphology of the Echinoderm Skeleton (Elements of Paleontology). Cambridge: Cambridge University Press. p. 1-42. Online ISBN: 9781108893886

news

W pracy przeglądowej pt.: „Functional Micromorphology of the Echinoderm Skeleton” opublikowanej w serii monograficznej "Elements of Paleontology" wydawnictwa Cambridge University Press dokonano przeglądu stanu wiedzy na temat mikrostruktury szkieletu szkarłupni ze szczególnym uwzględnieniem jego znaczenia funkcjonalnego. Praca została opublikowana w ramach serii "Echinoderm Paleobiology", której poświęcony będzie również cykl wykładów organizowany przez the Paleontological Society podczas konferencji "GSA 2021 Annual Meetings" Amerykańskiego Towarzystwa Geologicznego.


2021.02.22. Publikacja IP PAN — Wolniewicz, A.S and Fostowicz-Frelik, Ł. 2021. CT-informed skull osteology of Palaeolagus haydeni (Mammalia: Lagomorpha) and its bearing on the reconstruction of the early lagomorph body plan. Frontiers in Ecology and Evolution 9:634757


news


Palaeolagus z eocenu i oligocenu Ameryki Północnej to wczesny zajęczak, którego anatomia była prawdopodobnie zbliżona do anatomii hipotetycznego wspólnego przodka współczesnych zajęczaków – zającowatych (zajęcy i królików) oraz szczekuszek. Mimo iż Palaeolagus został po raz pierwszy opisany prawie 150 lat temu i znany jest z wielu dobrze zachowanych okazów, szczegóły budowy jego czaszki pozostawały słabo poznane z powodu braku możliwości preparacji małych, delikatnych skamieniałości. Używając mikrotomografii komputerowej i obrazowania 3D, w nowej pracy zrekonstruowano wiele nieznanych wcześniej szczegółów budowy czaszki Palaeolagus, w tym kości podniebienia i podstawy czaszki. Nowe dane anatomiczne pozwolą lepiej poznać morfologię wczesnych zajęczaków oraz stworzą podstawę do dalszych badań pokrewieństw ewolucyjnych w obrębie zajęczaków i siekaczowców.


2021.02.19. IP PAN w mediach
W czeskim programie Hyde Park Civilizace dr Daniel Madzia z Instytutu Paleobiologii PAN wypowiadał się na temat swojej pracy badawczej paleontologa. Zapraszamy do obejrzenia materiału (Česká televize) Hyde Park Civilizace: Vladimír Socha, Daniel Madzia.


seminarium2021.02.19. Miniseminarium IP PAN
24 lutego 2021 (środa), o godz. 14:00, na platformie internetowej zoom dr Andrzej Wolniewicz wygłosi wykład: "CT-informed skull osteology of Palaeolagus haydeni (Mammalia: Lagomorpha) and its bearing on the reconstruction of the early lagomorph body plan."





2021.02.05. Publikacja IP PAN — Sachs, S., Lindgren, J., Madzia, D. & B.P. Kear. 2021. Cranial osteology of the mid-Cretaceous elasmosaurid Thalassomedon haningtoni from the Western Interior Seaway of North America. Cretaceous Research: 104769. doi:10.1016/j.cretres.2021.104769

news

Plezjozaury z grupy elasmozaurów były kredowymi gadami morskimi o niezwykle długich szyjach, których szkielet zawierał nawet ponad 70 kręgów szyjnych (najwięcej ze wszystkich znanych kręgowców żyjących na Ziemi). Thalassomedon haningtoni to jeden z najlepiej zachowanych elasmozaurów, jakie dotychczas opisano. W przeciwieństwie do większości innych skamieniałości elasmozaurów, zarówno okaz typowy (holotyp), jak i drugi okaz – oba odkryte w środkowym cenomanie (górna kreda) Ameryki Północnej – są reprezentowane przez kompletne czaszki oraz szkielety pozaczaszkowe. Nowa publikacja obejmuje szczegółowy opis osteologii czaszek T. haningtoni i bada jego powiązania filogenetyczne z innymi elasmozaurami. T. haningtoni jest przedstawicielem linii ewolucyjnej zamieszkującej tzw. Morze Środkowego Zachodu w późnej kredzie.

2021.01.22. Publikacja IP PAN — Madzia, D., Szczygielski, T., and Wolniewicz, A.S. 2021. The giant pliosaurid that wasn’t—revising the marine reptiles from the Kimmeridgian, Upper Jurassic, of Krzyżanowice, Poland. Acta Palaeontologica Polonica 66. doi:10.4202/app.00795.2020

news

Rewizja gadów morskich z późnej jury Krzyżanowic wykazała, że szczęki zidentyfikowane poprzednio jako „pliozaur”, są tak naprawdę materiałem historycznym znacznie mniejszego krewniaka krokodyli o niepewnym pochodzeniu. Skamieniałości żółwi opisane niedawno jako nowe, również okazały się być w całości materiałem historycznym. Domniemany ząb ogromnego, morskiego krewniaka krokodyli (innego niż ten, którym okazał się być „pliozaur”), jest kilkumilimetrowym ząbkiem należącym najprawdopodobniej do niewielkiej ryby. Różnorodność gadów morskich ze stanowiska w Krzyżanowicach i jego znaczenie dla naszego rozumienia ewolucji i migracji gadów morskich w okresie jury zostały zatem uprzednio mocno wyolbrzymione, a większość skamieniałości opisanych jako nowe była w zbiorach muzealnych od dziesiątek lat.
Informacje prasowe:
Wyborcza.pl Spór o potwora z Polski. Czy te zęby mogą kłamać?

2021.01.14. Publikacja IP PAN — Březina, J., Ivanov, M. & D. Madzia. 2020. Structural pattern in the tusks of the Miocene mammutid Zygolophodon turicensis and its utility in the taxonomy of elephantimorph proboscideans. Historical Biology. doi:10.1080/08912963.2020.1853720
 
Przekroje poprzeczne ciosów wszystkich trąbowców z grupy Elephantimorpha charakteryzują się obecnością siatkowych struktur zwanych wzorem Schregera. Cecha ta jest zwykle używana do odróżnienia ciosów słoni od mamutów. Nowa publikacja zawiera pierwszy szczegółowy opis tej struktury u neogeńskiego elefantimorfa (gatunku Zygolophodon turicensis). Wyniki wskazują na to, że wygląd wzoru Schregera u przedstawicieli Elephantimorpha nie jest związany z kształtem ciosów i prawdopodobnie nie odzwierciedla związków filogenetycznych w ramach tej grupy. Mimo to, jego charakter pozostaje przydatny do identyfikacji poszczególnych gatunków.


Rycina: Różnorodność zakrzywienia linii Schregera (wchodzących w skład wzoru Schregera) wśród przedstawicieli Elephantimorpha oraz typ wzoru Schregera występujący u badanego gatunku Zygolophodon turicensis.


2021.01.07. Publikacja IP PAN — Malik,A., Einbinder,S., Martinez,S., Tchernov, D., Haviv,S., Peled,Y., Almuly,R., Zaslansky,P., Polishchuk, I., Pokroy, B., Stolarski, J., Mass, T. 2021. Molecular and skeletal fingerprints of scleractinian coral biomineralization: From the sea surface to mesophotic depths. Acta Biomaterialia 120:263-276, doi: 10.1111/gcb.14912

news

Praca jest pierwszą kompleksową analizą zmian ekspresji genów, w tym genów określanych jako „zestaw narzędzi” biomineralizacyjnych i próbą ich powiązania ze zmianami mikrostruktury i cech krystalograficznych szkieletu koralowca Stylophora pistillata wzdłuż gradientu głębokości (od 5 do 60 m). Na genetyczną regulację szlaków biomineralizacji koralowca wzdłuż gradientu głebokości wskazują charakterystyczne zmiany mikrostrukturalne. Na przykład, u form płytkowodnych zaobserwowano zwiększone tworzenie się regionów szybkiego wzrostu (RAD, tradycyjne centra kalcyfikacji) czemu odpowiadała zwiększona regulacja genów g11644 i g12678, produktami ekspresji których są białka CARP1 (stowarzyszone z RAD) i CARP3. Badania dostarczają molekularnych i fizjologicznych podstaw interpretacji zmienności niektórych cech mikrostrukturalnych i krystalograficznych szkieletu koralowców, które mogą być obserwowane w zapisie kopalnym.
[Badania częściowo finansowane z grantu NCN 2017/25/B/ST10/02221].


ARCHIWUM AKTUALNOŚCI 2006 - 2019, 2020