Aktualności


2019

2019.07.27. IP PAN w mediach  — W Sobotnim Magazynie Radia TOK FM z Karoliną Głowacką o pterozaurach i początkach lotu rozmawia Daniel Madzia: Pióra powstały 100 mln lat przed ptakami

2019.07.05. Publikacja IP PAN — Owocki, K., Kremer, B., Cotte, M., Bocherens, H. 2019. Diet preferences and climate inferred from oxygen and carbon isotopes of tooth enamel of Tarbosaurus bataar (Nemegt Formation, Upper Cretaceous, Mongolia), Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, https://doi.org/10.1016/j.palaeo.2019.05.012.

Pustynia Gobi (południowa Mongolia) słynie z setek odkryć doskonale zachowanych szkieletów dinozaurów z końca okresu kredowego. Najbardziej znanym ich przedstawicielem jest azjatycki kuzyn słynnego tyranozaura - Tarbosaurus. Badania trwałych izotopów węgla i tlenu ze szkliwa zębów tego dwunastometrowego drapieżnika pozwoliły naukowcom zrekonstruować jego środowisko życia i nawyki żywieniowe. Wyniki badań izotopów tlenu wskazały, że klimat Mongolii 70 milionów lat temu był o 10 stopni cieplejszy i znacznie wilgotniejszy niż obecnie, z dużymi wahaniami opadów w ciągu roku. Dinozaury zamieszkiwały lasy rosnące w klimacie wilgotnym kontynentalnym z surową, suchą zimą i ciepłym wilgotnym latem. Izotopy węgla pokazały natomiast, że Tarbosaurus nie był wybredny w doborze zdobyczy, a w jego menu znajdowały się zarówno długoszyje zauropody, jak i przedstawiciele hadrozaurów potocznie nazy- wanych dinozaurami „kaczodziobymi”.
Badania finansowane z grantu NCN 2012/07/N/ST10/03355


2019.07.01. Publikacja IP PAN Coronado, I., Fine, M., Bosellini, F.R., Stolarski, J. 2019. Impact of ocean acidification on crystallographic vital effect of the coral skeleton. Nature Communications 10:2896
Zmiany klimatu (zakwaszanie newsoceanów i globalne ocieplenie) przyczyniają się do wymierania raf koralowych na całym świecie. Zrozumienie tego stanu rzeczy wymaga m.in. rozpoznania  mechanizmów tworzenia przez koralowce wapiennego szkieletu. Ze względu na to, że proces ten odbywa się pod ścisłym biologicznym nadzorem organizmu, poza informacjami pochodzącymi ze środowiska, istotne są sygnały wynikające z fizjologii (tzw. efekt życiowy, vital effect). W opublikowanej pracy po raz pierwszy wykazano związek między zmieniającą się fizjologią koralowców żyjących w zakwaszonym oceanie, a organizacją szkieletu na poziomie atomowym (krystalograficznym). To nowe narzędzie - określane jako krystalograficzny efekt życiowy - pozwala interpretować reakcje koralowców kopalnych na zakwaszenie oceanów w przeszłości geologicznej. Badania finansowane z grantu NCN 2017/25/B/ST10/02221.
seminarium
2019.06.21. Miniseminarium IP PAN  (24 czerwca 2019, godz. 11:00, sala konferencyjna 6 piętro) mgr Maciej Pindakiewicz (doktorant Instytutu Paleobiologii PAN) wygłosi wykład "Feeding convergence among extinct and extant ray-finned fishes – teeth of the herbivorous actinopterygians from the latest Permian of East European Platform".

2019.06.24. Publikacja IP PAN Kremer, B., Kaźmierczak, J., Kempe, S. 2019. Authigenic replacement of cyanobacterially precipitated calcium carbonate by aluminium-silicates in giant microbialites of Lake Van (Turkey). Sedimentology 66: 285–304.
news
Praca przedstawia sukcesję faz mineralnych w matach cyjanobakteryjnych tworzących gigantyczne słupy w strefach wypływu wód gruntowych na dnie największego na Ziemi jeziora sodowego Wan w Turcji. Analizy mikrobiologiczne i mineralogiczne wykazały, że pierwotnie wytrącony przez żywą matę sinicową aragonit jest w trakcie wczesnej diagenezy stopniowo uzupełniany i zastępowany przez autogenicznie wytrącane ziarna glinokrzemianowe. Proces ten jest kontrolowany przez dynamiczną sytuację hydrochemiczną wewnątrz mikrobialitów, w których uboga w Ca2+ i Mg2+ skrajnie alkaliczna woda jeziora miesza się z mniej zasadowymi, lecz bogatymi w te kationy, wodami gruntowymi. Wyjaśnienie tego procesu umożliwia rozpoznanie  wtórnych (diagenetycznych) zmian mineralnych obserwowanych we współczesnych i dawnych węglanowych skałach osadowych. Badania finansowane z grantu 2011/03/B/ST10/05534.
 
seminarium2019.05.15. IP PAN w mediach W Polskim Radiu RDC ukazał się wywiad z tegorocznym laureatem stypendium Start 2019 Fundacji na rzecz Nauki Polskiej — dr Tomaszem Szczygielskim zajmującym sie badaniem triasowych żółwi z Polski  [link do audycji]

seminarium
2019.05.15. W dniu 20 maja 2019, godz. 11:00, sala konferencyjna VI p. prof. Mary T. Silcox (University of Toronto) wygłosi wykład "Fossil evidence for brain evolution in early primates and their kin: moving from form to function".
seminarium
2019.05.13. Miniseminarium IP PAN  (22 maja 2019, godz. 11:30, sala seminraryjna IGiPZ, parter) dr Katarzyna Janiszewska (Instytut Paleobiologii PAN) wygłosi wykład "O niezwykłym przetrwaniu aragonitu w porowatych wapieniach górnej kredy".

seminarium
2019.05.10. W dniu 13 maja 2019, godz. 11:00, sala konferencyjna VI p.
dr Denis Bates (Aberystwyth University) wygłosi wykład "Graptolites: strange plankton of the past".
seminarium
2019.04.04. W dniu 5 kwietnia 2019, godz. 10:30, sala konferencyjna VI p. profesor Philip Currie (Canada Research Chair in Paleobiology) wygłosi wykład "Dinosaur Hunting in Mongolia".
 
List intencyjny2019.03.04. W dniu 28 lutego 2019 dyrektorzy czterech instytutów PAN podpisali list intencyjny w sprawie utworzenia wspólnej Szkoły Doktorskiej
na zasadach zgodnych z obowiązującą obecnie Ustawą o Szkolnictwie Wyższym. Sygnatariuszami listu są dyrektorzy Instytutu Paleobiologii PAN (prof. Jarosław Stolarski), Muzeum i Instytutu Zoologii PAN (dr hab. Tomasz Mazgajski), Instytutu Biologii Ssaków PAN (dr hab. Rafał Kowalczyk), oraz Instytutu Parazytologii PAN (prof. Bożena Moskwa). 

2019.02.15. Publikacja IP PAN B. Błażejowski, P. Gieszcz, A.P. Shinn, R.M. Feldmann, E. Durska 2019. Environment deterioration and related fungal infection of Upper Jurassic horseshoe crabs with remarks on their exceptional preservation. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 516: 336–341.
newsInterdyscyplinarne badania późnojurajskiego ekosystemu z kamieniołomu Owadów-Brzezinki, obejmujące m.in. paleoekologię, tafonomię zespołów biotycznych, mikropaleobotanikę, geochemię izotopową wraz z analizą mikrofacjalną, oraz analizę mikrodrążeń na pancerzach skrzypłoczy, pozwoliły na stworzenie scenariusza paleośrodowiskowego opisującego warunki życia wokół laguny sprzed 148 milionów lat. Świetny stan zachowania stawonogów umożliwił wnikliwy opis wnoszący istotny wkład w poznanie historii tej fascynującej grupy zwierząt. 

2019.02.13. Publikacja IP PAN K. Hryniewicz, A. Amano, M.A. Bitner, J. Hagström, S. Kiel, A.A. Klompmaker, T. Mörs, C.M. Robins, A. Kaim 2019. A late Paleocene fauna from shallow-water chemosynthesis-based ecosystems, Spitsbergen, Svalbard. Acta Palaeontologica Polonica 64: 101–141.
news
Wokół podmorskich źródeł węglowodorów (ang. methane seep) tworzą się niezwykłe ekosystemy, wspierane przez chemosyntezę a nie fotosyntezę. W ostatnich latach opisano wiele nowych odkryć skamieniałości z takich środowisk. Jednak w niektórych epokach geologicznych są one wyjątkowo rzadkie, z paleocenu dotychczas znane było pojedyncze stanowisko z Kalifornii. Międzynarodowy zespół, w skład którego weszli pracownicy Instytutu Paleobiologii PAN badał i zinterpretował wyjątkowo bogatą  faunę z paleoceńskich źródeł węglowodorowych Szpicbergenu. Opisano wiele nowych gatunków oraz wykazano, że część z nich, typowa dla kredy, mogła przetrwać w tym środowisku wielkie wymieranie kreda-trzeciorzęd/paleogen.

2019.02.10. Publikacja IP PAN D. Kołbuk, P. Dubois, J. Stolarski, P. Gorzelak 2019. Effects of seawater chemistry (Mg2+/Ca2+ ratio) and diet on the skeletal Mg/Ca ratio in the common seanews urchin Paracentrotus lividus. Marine Environmental Research 145: 22-26.
Stosunek jonów magnezowych do wapniowych (Mg2+/Ca2+) w szkieletach dobrze zachowanych kopalnych szkarłupni (m.in. jeżowców) jest wykorzystywany do odtwarzania chemizmu dawnych oceanów.  Eksperyment na dzisiejszych jeżowcach news wykazał, że na skład chemiczny ich szkieletu wpływ ma nie tylko skład wody morskiej, ale również dieta, która może być wzbogacona lub zubożona w jony Mg2+. Odkrycie to rzuca nowe światło na dotychczasowe inter-pretacje chemizmu paleooceanów  wykorzystujące Mg/Ca ze szkieletów szkarłupni.