Zakład Paleobiologii Ewolucyjnej


Dyrektor Instytutu: prof. dr hab. Jerzy DZIK

Filogeneza bezkręgowców i pierwotnych strunowców; metodologia odtwarzania przebiegu ewolucji i jej kopalny zapis na poziomie populacyjnym; klimatologia      i paleoekologia epok lodowcowych paleozoiku



CURRICULUM VITAE



Dane osobowe

Jerzy Dzik
ur. 25 lutego 1950 w Jedliczach Łódzkich
żonaty, dwoje dzieci


Tytuły i członkostwa
  • 2013 członek rzeczywisty PAN
  • 1998 członek korespondent PAN
  • 1993 tytuł profesorski
  • 1986 habilitacja na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego na podstawie pracy o ewolucji i biogeografii konodontów ordowickich
  • 1979 doktorat w Zakładzie Paleobiologii PAN na podstawie dysertacji o filogenezie łodzików
  • 1973 magisterium z zoologii na podstawie pracy o kopalnych wijach z Pustyni Gobi

Zatrudnienie
  • 2010 Dyrektor Instytutu Paleobiologii PAN
  • 2006 profesor zwyczajny i kierownik Zakładu Zoologii (w 2007 przemianowanego na Zakład Paleobiologii i Ewolucji) na Uniwersytecie Warszawskim
  • 2005 Uniwersytet Opolski, konsultant do spraw wykopalisk w Krasiejowie
  • 1975-1976 Morski Instytut Rybacki w Gdyni, asystent-uczestnik ekspedycji badawczej
  • od 1973 Instytut Paleobiologii PAN (wcześniej pod nazwami Zakładu Paleozoologii i Zakładu Paleobiologii), jako asystent, adiunkt (od 1979), docent (od 1986) i profesor (od 1993), od 2003 kierownik Zakładu Paleontologii Systematycznej i Ewolucyjnej

Stypendia
  • 1995, 1989-90 stypendium Fundacji Aleksandra von Humboldta w Tübingen
  • 1991 pobyt w Southampton u prof. Michaela R. House'a finansowany przez Fundację z krótkimi wizytami w Cambridge i Bristolu
  • 1987 stypendium w byłej NRD, pobyt w Halle a.d. Saale, Freibergu, Berlinie i Greifswaldzie
  • 1981/82 postdoctoral fellowship na The Ohio State University w Columbus, Ohio u prof. Waltera C. Sweeta i prof. Stiga M. Bergströma
  • 1980 pobyt w zakładzie prof. Andersa Martinssona w Uppsali

Granty badawcze i ekspedycje naukowe
  • 2006 Organizacja prac wykopaliskowych w odsłonięciach osadów jurajskiego jeziora Karatau w Kazachstanie we współpracy z Instytutem Nauk Geologicznych w Ałma Acie i wsparciu finansowym Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (SUBIN).
  • 2005-2006 Kierownik projektu KBN p.t. Fameński "Złoty Wiek" konodontów i amonitów w polskiej części oceanu waryscyjskiego.
  • 2000-2005 Organizacja prac wykopaliskowych w pierwszym w Polsce stanowisku szkieletów mezozoicznych kręgowców w Krasiejowie w ramach trzyletniego finansowania przez Górażdże Cement S.A i nadzór nad budową muzeum oraz tworzeniem uniwersyteckiej pracowni paleontologii Uniwersytetu Opolskiego.
  • 2000-2002 Kierownik projektu KBN 6 PO4D 071 19 p.t. Natura przemian między wendem a kambrem - ewolucyjne i tafonomiczne aspekty problemu Vendobionta, w którego ramach zorganizowane zostały ekspedycje nad Morze Białe i w rejon rzeki Chorbusuonki na północy Jakucji.
  • 1997 Kierownik dwuosobowego (zatrudniony naukowiec z Rosji) projektu KBN 6 PO4D 010 13: Reinterpretacja "fauny z Ediacara" w oparciu o trójwymiarowo zachowane skamieniałości z północnej Rosji i Namibii.
  • 1996 Współorganizator konferencji międzynarodowej 6th European Conodont Symposium (ECOS VI) w Warszawie i Kielcach.
  • 1995 Organizator ekspedycji paleontologicznej do południowych Chin finansowanej przez KBN, jako kierownik trzyosobowego projektu badawczego KBN 6 P04D 046 08: Nowe środkowokambryjskie "okno tafonomiczne" - fauna Kaili z południowych Chin. Wyniki badań nad kambryjskimi bezszkieletowymi zwierzętami z Chin opublikowane w Nature.
  • 1994 Udział w ekspedycji w Góry Karatau (Kazahstan) zorganizowanej przez Instytut Paleobiologii PAN i Instytut Geologiczny w Alma-Ata.
  • 1987 Udział w ekspedycji badającej odsłonięcia wczesnego kambru w rejonie rzeki Leny (Syberia) zorganizowanej przez Instytut Paleontologiczny w Moskwie.
  • 1975/76  Udział w półrocznym rejsie do Antarktyki na pokładzie r/v "Profesor Siedlecki" w składzie zespołu biologów badających plankton antarktyczny.

Prace redakcyjne
  • od 1998 redaktor Palaeontologia Polonica (seria monograficzna założona w 1929).
  • 1991-1996 redaktor Acta Palaeontologica Polonica (pod koniec kadencji pismo zostało objęte indeksacją w Science Citation Index Expanded)

Nauczanie
  • od 2005 kursowe wykłady z zoologii oraz wykład monograficzny o przebiegu ewolucji na Uniwersytecie Warszawskim
  • 1998-2005 kursowe wykłady ewolucjonizmu (ewolucji) dla studentów biologii Uniwersytetu Warszawskiego
  • 1998 pojedyncze wykłady dla studentów The Ohio State University, University of Chicago i Uppsala Universitetet
  • 1997 kursowe wykłady ewolucjonizmu dla studentów geologii i biologii Uniwersytetu Warszawskiego
  • 1997 wykład dla studentów geologii i biologii Uniwersytetu w Modenie
  • 1997 monograficzne wykłady paleobiologii dla studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • 1996 kursowe wykłady paleontologii kręgowców dla studentów geologii Uniwersytetu Warszawskiego
  • 1995 dwa pojedyncze wykłady dla studentów paleontologii Uniwersytetu w Tybindze
  • 1994 kursowe wykłady oceanologii biologicznej dla studentów Międzywydziałowego Studium Ochrony Środowiska
  • 1993 -1994 monograficzne wykłady paleontologii ewolucyjnej dla studentów geologii i biologii Uniwersytetu Warszawskiego
  • 1992-1997 monograficzne wykłady geochronologii ewolucyjnej dla studentów geologii Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu
  • 1983 monograficzne wykłady paleobiologii dla studentów biologii i geologii Uniwersytetu Warszawskiego
  • 1983-1989 kursowe wykłady paleobiologii z egzaminem dla studentów IV roku biologii Uniwersytetu Łódzkiego

Książki
  • 1997 Ewolucja życia. Wielka Encyklopedia Geografii Świata. Tom 8. 360 s. Kurpisz, Poznań
  • 1992 Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii. 447 s. PWN, Warszawa (pierwsza edycja bestsellerem roku 1992; druga 1997, 515 s.; trzecia 2003, 523 s.)

Zainteresowania
  • Filogeneza bezkręgowców i pierwotnych strunowców (mięczaki, szkarłupnie, mszywioły, pierwotne stawonogi, konodonty), w szczególności mechanizmy ewolucji astogenezy i rozwoju larwalnego pierwotnych mięczaków
  • Metodologia odtwarzania przebiegu ewolucji i jej kopalny zapis na poziomie populacyjnym
  • Klimatologia i paleoekologia epok lodowcowych paleozoiku

Osiągnięcia
  • 2012 rozpoznanie sfosfatyzowanych czarnych korali w materiale z ordowiku Chin (razem z Andrzejem Balińskim i Yuanlin Sun)
  • 2008  ilościowy opis przebiegu ewolucji morfogenezy zębów dewońskich konodontów z kalibracją zmian w dniach
  • 2005 wykazanie, że zdolność zwierząt do rycia w mule powstała w tym samym czasie, co szkielet mineralny - obydwie przemiany ewolucyjne zostały wymuszone przez powstanie drapieżnictwa pod koniec prekambru
  • 2004 odkrycie najstarszego znanego raka we wczesnym dewonie północnej Rosji
  • 2003 wykazanie zatrucia środowiska życia faun z Ediacara i rozróżnienie występujących tam zwierząt korzystających z symbiotycznych chemoautotroficznych bakterii od zwierząt nie mogących żyć w takich warunkach
  • 2001 odkrycie najstarszego roślinożernego dinozaura w triasie Krasiejowa
  • 2000 przedstawienie teorii wyjaśniającej genezę szkieletu mineralnego strunowców i pierwotną funkcję fosforanowych ząbków szkieletowych (teoria "czapeczek" keratynowych; wciąż kontrowersyjna)
  • 1999 przedstawienie modelu morfogenezy struktur szkieletowych u strunowców (na podstawie odcisków komórek nabłonka konodontów) oraz udokumentowanie homologii keratynowych "czapeczek" aparatów konodontów i szczęk bezżuchwowców
  • 1999 wykazanie, że ediakarska Dickinsonia była przedstawicielem złożonych  metazoa i tworzyła monofiletyczną grupę Dipleurozoa razem z Spriggina i licznymi innymi prekombryjskimi organizamami
  • 1999 wyjaśnienie mechanizmu zachowywania się w stanie kopalnym organicznych powłok ciała prekambryjskich zwierząt i przedstawienie interpretacji rozkwitu prekambryjskich "faun z Ediacara" jako efektu uformowania szkieletu hydraulicznego (z zachowującą się w stanie kopalnym kolagenową błoną podstawową) a ich zaniku jako skutku pojawienia się organizmów szybko rozkładających kolagen
  • 1995 identyfikacja problematycznego Yunnanozoon z wczesnego kambru Chengjiang jako najstarszego strunowca (publikacja w Nature)
  • 1994 opisanie tafonomicznej natury zjawiska "eksplozji kambryjskiej" 
  • 1993 wykazanie redukcji nogi chitonów w starszym paleozoiku wskazujące na pochodzenie od nich dzisiejszych mięczaków Solenogastres
  • 1991 opisanie przebiegu ewolucji aparatu gębowego konodontów oraz identyfikacja przodka mszywiołów
  • 1990 wykazanie, iż większość lini ewolucyjnych ordowickich konodontów miało swoje korzenie w umiarkowanej strefie klimatycznej
  • 1989 rekonstrukcja anatomii wczesnokambryjskiego pratchawca Xenusion i hipoteza objaśniająca mechanizm powstania odnóży krocznych stawonogów i dowodząca wspólnego pochodzenia wszystkich liniejących bezkręgowcow - teza niezależnie zaproponowana dziesięć lat później przez badaczy ewolucji molekularnej
  • 1986 wykazanie pokrewieństwa konodontów z kręgowcami - teza oznaczająca przedłużenie zapisu kopalnego ewolucji strunowców o kilkadziesiąt milionów lat, dziś powszechnie przyjęta
  • 1981 fizjologiczne objaśnienie mechanizmu powstania aparatu hydrostatycznego głowonogów, interpretacja ich szczęk jako zmodyfikowanego wieczka
  • 1981 wskazanie zjawiska rekapitulacji filogenezy w astogenezie i przedstawienie przebiegu rozwoju wspólnej jamy ciała w filogenezie najstarszych mszywiołów
  • 1978 wykazanie mięczakowej natury paleozoicznych problematycznych organizmów, hyolitów, na podstawie ich rozwoju larwalnego; doniesienie o niezwykłej kondensacji stratygraficznej i kompletności zapisu ewolucji w ordowiku Mójczy (później umożliwiło to badania przebiegu ewolucji na poziomie populacji z największą dotąd precyzją w paleontologii)
  • 1976 zrekonstruowanie przestrzennej organizacji aparatu gębowego konodontów (najprymitywniejszych strunowców mających szkielet mineralny) jako złożonego z poprzecznie ustawionych elementów (w latach osiemdziesiątych potwierdzone przez badaczy z Uniwersytetu w Leicester)
  • 1975 epróba fizjologicznej interpretacji gradientu morfologicznego (teoria troficzna) i ewolucyjnej genezy zróżnicowania morfologicznego w obrębie kolonii organizmów klonalnych (mechanizm przełącznikowy po duplikacji genowej) oraz wykazanie na materiale paleontologicznym, że polimorfizm najbardziej pod tym względem wyrafinowanych organizmów, mszywiołów Cheilostomata, jest wtórny ewolucyjnie (rok później potwierdzone przez niezależne badania w American University, Mass.)

Doktoranci


Publikacje



Artykuły naukowe

1. Dzik, J. 1975a. Spiroboloid millipeds from the Late Cretaceous of the Gobi Desert, Mongolia. Palaeontologia Polonica 33, 17-24. [Full text - PDF]

2. Dzik, J. 1975b. The origin and early phylogeny of the cheilostomatous Bryozoa. Acta Palaeontologica Polonica 20, 3, 395-423. [Full text - PDF]

3. Dzik, J. 1976a. Konodontowa biostratygrafia ordowickich wapieni z Mójczy. Materiały do II Naukowej Konferencji Paleontologów, Kielce. 24-25

4. Dzik, J. 1976b. Remarks on the evolution of Ordovician conodonts. Acta Palaeontologica Polonica 21, 4, 395-455. [Full text - PDF]

5. Dzik, J. 1978a. A myodocopid ostracode with preserved appendages from the Upper Jurassic of the Volga River Region (USSR). Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Monatshefte 1978, 7, 393-399.

6. Dzik, J. 1978b. Larval development of hyolithids. Lethaia 11, 3, 293-299. [Full text - PDF]

7. Dzik, J. 1978c. Conodont biostratigraphy and paleogeographical relations of the Ordovician Mójcza Limestone (Holy Cross Mts., Poland). Acta Palaeontologica Polonica 23, 1, 51-72. [Full text - PDF]

8. Dzik, J. & Jażdżewski, K. 1978. The euphausiid species of the Antarctic region. Polskie Archiwum Hydrobiologii 25, 3, 589-605. [Full text - PDF]

9. Jażdżewski, K., Dzik, J., Porębski, J., Rakusa-Suszczewski, S., Witek, Z., & Wolnomiejski, N. 1978. Biological and populational studies on krill near South Shetland Islands, Scotia Sea and South Georgia in the summer 1976. Polskie Archiwum Hydrobiologii 25, 3, 607-631

10. Dzik, J. 1979. Some terebratulid populations from the Lower Kimmeridgian of Poland and their relations to the biotic environment. Acta Palaeontologica Polonica 24, 4, 473-492. [Full text - PDF]

11. Pisera, A. & Dzik, J. 1979. Tithonian crinoids from Rogoźnik (Pieniny Klippen Belt, Poland) and their evolutionary relationships. Eclogae geologicae Helvetiae 72, 3, 805-849.

12. Dzik, J. 1980a. Isolated mandibles of early Palaeozoic phyllocarid Crustacea. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Monatshefte 1980, 2, 87-106.

13. Dzik, J. 1980b. Ontogeny of Bactrotheca and related hyoliths. Geologiska Föreningens i Stockholm Förhandlingar 102, 3, 223-233. [Full text - PDF]

14. Dzik, J. & Trammer, J. 1980. Gradual evolution of conodontophorids in the Polish Triassic. Acta Palaeontologica Polonica 25, 1, 55-89. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

15. Dzik, J. 1981a. Wiek formacji skalskiej dewonu świętokrzyskiego. Przegląd geologiczny 29, 3, 125-128. [Full text - PDF]

16. Dzik, J. 1981b. An Early Triassic millipede from Siberia and its evolutionary significance. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Monatshefte 1981, 7, 395-404.

17. Dzik, J. 1981c. Evolutionary relationships of Early Palaeozoic 'cyclostomatous' Bryozoa. Palaeontology 24, 4, 827-861.

18. Dzik, J. 1981d. Origin of the Cephalopoda. Acta Palaeontologica Polonica 26, 2, 161-191.[ABSTRACT] [Full text - PDF]

19. Dzik. J, 1981e. Larval development, musculature, and relationships of Sinuitopsis and related Baltic bellerophonts. Norsk Geologisk Tidsskrift 61, 111-121. [Full text - PDF]

20. Dzik, J. 1982. Sukcesja zlepów ostrygowych na miękkim dnie. Przegląd geologiczny 30, 6, 280-286.[Full text - PDF]

21. Dzik, J. 1983a. Larval development and relationships of Mimospira - a presumably hyperstrophic Ordovician gastropod. Geologiska Föreningens i Stockholm Förhandlingar 104, 3, 231-239. [Full text - PDF]

22. Dzik, J. 1983b. Relationships between Baltic and North American Midcontinent Ordovician conodont faunas. Fossils and Strata 15, 59-85.

23. Dzik, J. 1983c. Early Ordovician conodont biogeography of the central Europe. Geological Society of America, Abstracts with Programs 15, 208, 13214.

24. Dzik, J. 1984a. Phylogeny of the Nautiloidea. Palaeontologia Polonica 45, 1-255.[Full text - PDF 21.8MB]

25. Dzik, J. 1984b. Early Ordovician conodonts from the Barrandian and Bohemian-Baltic faunal relationships. Acta Palaeontologica Polonica 28, 3, 327-368.[Full text - PDF]

26. Dzik, J. 1985. Dzik, J. 1985. Typologic versus population concepts of chronospecies: implications for ammonite biostratigraphy. Acta Palaeontologica Polonica 30, 1/2, 71-92.[Full text - PDF]

27. Dzik, J. 1986a. Uncalcified cephalopod jaws from the Middle Jurassic of Poland. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Monatshefte 1986, 7, 405-417.

28. Dzik, J. 1986b. Turrilepadida and other Machaeridia. In: A. Hoffman & M.H. Nitecki (eds) Problematic Fossil Taxa, 116-134. Oxford University Press, New York.

29. Dzik, J. 1986c. Chordate affinities of the conodonts. In: A. Hoffman & M.H. Nitecki (eds) Problematic Fossil Taxa, 240-254. Oxford University Press, New York.

30. Wake, D.B., Connor, E.F., de Ricqles, A.J., Dzik, J., Fisher, D.C., Gould, S.J., LaBarbera, M.C., Meeter, D.A., Mosbrugger, V., Reif, W.E., Rieger, R.M., Seilacher, A., & Wagner, G.P. 1986. Directions in the history of life. In: D. Raup & D. Jablonski (eds) Patterns and Processes in the History of Life, 47-67. Dahlem Konferenzen. Springer Verlag, Berlin.

31. Dzik, J. & Drygant, D. 1986. The apparatus of panderodontid conodonts. Lethaia 19, 2, 133-141. [Tekst]

32. Dzik, J. 1987. Population variability of Paleozoic nautiloids: a reply to Turek & Marek (1986). Paläontologische Zeitschrift 61, 3/4, 223-227.[Full text - PDF]

33. Dzik, J. 1988. Przemiany świata żywego oceanów. Rozwój szaty roślinnej na lądach. Historia świata zwierząt kręgowych. Mechanizmy przemian biosfery. Oświata i Wychowanie 1988, 3, 21-36.

34. Dzik, J. & Lendzion, K. 1988. The oldest arthropods of the East European Platform. Lethaia 21, 1, 29-38.[Full text - PDF]

35. Dzik, J. & Krumbiegel, G. 1989. The oldest 'onychophoran' Xenusion: a link connecting phyla? Lethaia 22, 2, 169-181. [Text - PDF]

36. Dzik, J. 1990a. The concept of chronospecies in ammonites. In: Pallini, G. et al. (eds.) Atti del secondo convegno internazionale Fossili Evoluzione Ambiente, Pergola 25-30 ottobre 1987, 273-289. Pergola PS. [Full text - PDF]

37. Dzik, J. 1990b. Conodont evolution in high latitudes of the Ordovician. Courier Forschungsinstitut Senckenberg 117, 1-28. [Full text - PDF]

38. Dzik, J. 1991a. Is fossil evidence consistent with traditional views of the early Metazoan phylogeny? In: S. Conway Morris & A. Simonetta (eds) The Early Evolution of Metazoa and Significance of Problematic Taxa. 47-56. Cambridge University Press. [Full text - PDF]

39. Dzik, J. 1991b. Dzik, J. 1991b. Ammonite Acrochordiceras in the Middle Triassic of Silesia. Acta Palaeontologica Polonica 35, 1-2, 46-65.[Full text - PDF]

40. Dzik, J. 1991c. Possible solitary bryozoan ancestors from the early Palaeozoic and the affinities of the Tentaculita. In: F.P. Bigey & J.-L. d'Hondt (eds) Bryozoaires actuels et fossiles: Bryozoa Living and Fossil. Societe des Sciences Naturelles de l'Ouest de la France, Memoire hors serie 1, 121-131.[Full text - PDF]

41. Dzik, J. 1991d. Features of the fossil record of evolution. Acta Palaeontologica Polonica 36, 2, 91-113.[ABSTRACT]

42. Dzik, J. 1991e. Evolution of oral apparatuses in conodont chordates. Acta Palaeontologica Polonica 36, 3, 265-323. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

43. Dzik, J. 1992a. Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii. 447 pp. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa.

44. Dzik, J. 1992b Early astogeny and relationships of the Ordovician rhabdomesid bryozoans. Acta Palaeontologica Polonica 37, 1, 37-54. [Full text - PDF]

45. Dzik, J. & Korn, D. 1992. Devonian ancestors of Nautilus. Paläontologische Zeitschrift 66, 1/2, 81-98. [Full text - PDF]

46. Dzik, J. 1993. Early metazoan evolution and the meaning of its fossil record. Evolutionary Biology 27, 339-386. [Text - journal site]

47. Dzik. J. & Orłowski, S. 1993. The late Cambrian eocrinoid Cambrocrinus. Acta Palaeontologica Polonica 38, 1/2, 21-34. [Full text - PDF]

48. Dzik, J. 1994a Conodonts of the Mójcza Limestone. In: J. Dzik, E. Olempska, & A. Pisera. Ordovician carbonate platform of the Holy Cross Mountains. Palaeontologia Polonica 53, 43-128.  [Full text - PDF]

49. Dzik, J. 1994b. Machaeridia, chitons, and conchiferan molluscs of the Mojcza Limestone. In J. Dzik, E. Olempska, & A. Pisera. Ordovician carbonate platform of the Holy Cross Mountains. Palaeontologia Polonica 53, 213-252. [Full text - PDF]

50. Dzik, J. 1994c. Bryozoa of the Mojcza Limestone. In: J. Dzik, E. Olempska, & A. Pisera. Ordovician carbonate platform of the Holy Cross Mountains. Palaeontologia Polonica 53, 253-282. [Full text - PDF]

51. Dzik, J. 1994d. Evolution of 'small shelly fossils' assemblages of the early Paleozoic. Acta Palaeontologica Polonica 38, 3, 247-313. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

52. Dzik, J. & Pisera, A. 1994. The Mójcza Limestone and its sedimentation. In: J. Dzik, E. Olempska, & A. Pisera. Ordovician carbonate platform ecosystem of the Holy Cross Mountains. Palaeontologia Polonica 53, 5-41.[Full text - PDF]

53. Dzik, J. & Kiseliev, G. 1995. The Baltic nautiloids Cyrtoceras ellipticum Lossen 1860, C. priscum Eichwald 1840, and Orthoceras damesi Krause 1870. Paläontologische Zeitschrift 69, 59-69. [Full text - PDF]

54. Dzik. J. 1995. Range-based biostratigraphy and evolutionary geochronology. Paleopelagos Special Publication 1, 121-128. [Full text - PDF]

55. Dzik. J. 1995. Sexual dimorphism in the virgatitid ammonites. Paleopelagos Special Publication 1, 129-141. [Full text - PDF]

56. Dzik, J. & Orłowski, S. 1995. Primitive ctenocystoid echinoderm from the earliest Middle Cambrian of Poland. Annales de Paléontologie 81, 17-35.

57. Chen, J.y., Dzik, J., Edgecombe, G.D., Ramsköld, L., & Zhou, G.-q. 1995. A possible Early Cambrian chordate. Nature 377, 720-722. [Text - journal site]

58. Dzik, J. 1995. Yunnanozoon and the ancestry of chordates. Acta Palaeontologica Polonica 40, 341-360. [ABSTRACT]

59. Dzik, J. 1996. Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii. Wydanie 2., zmienione i poprawione. 515 pp. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa.

60. Dzik, J. 1997. Wczesna filogeneza zwierząt tkankowych w zapisie kopalnym. Kosmos 45, 4, 657-686

61. Dzik, J. 1997. Emergence and succession of Carboniferous conodont and ammonoid communities in the Polish part of the Variscan sea. Acta Palaeontologica Polonica 42, 57-170. [Full text - PDF]

62. Dzik, J., Zhao Yuanlong, & Zhu Maoyan 1997. Mode of life of the Middle Cambrian eldonioid lophophorate Rotadiscus. Palaeontology 40, 385-396.

63. Dzik, J. 1998a. Wielka Encyklopedia Geografii Świata, tom VIII. Ewolucja życia. 359 pp. Wydawnictwo Kurpisz, Poznań.

64. Dzik, J. 1998b. Organic membraneous skeleton in the Vendian Petalonamae from Namibia. Geological Society of America Abstracts with Program, North-Central Section (No. 9771), 15.

65. Dzik J. 1998c. Conodont record of the Late Ordovician glaciations of Gondwana. Geological Society of America Abstracts with Program, North-Central Section (No. 1434), 15.

66. Dzik, J. 1999a Relationship between rates of speciation and phyletic evolution: Stratophenetic data on pelagic conodont chordates and benthic ostracods. Geobios 32, 205-221. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

67. Dzik, J. 1999b. Związek między tempem specjacji a zmianami środowiska. Przegląd Geologiczny 47, 329-337.

68. Dzik, J. 1999c. Zespoły konodontów jako wskaźnik zmian klimatu podczas późnoordowickiej epoki lodowej. Przegląd Geologiczny 47, 349-353.

69. Dzik, J. 1999d. The Ordovician of the Holy Cross Mountains. Excursion 1, day 1, stop 1: Mójcza. Excursion 1, day 1, stop 2: Zalesie Nowe. Excursion 1, day 2, stop 4: Międzygórz. In: J. Dzik, U. Lindemann, & T. Heuse (eds) International Symposium on the Ordovician System, ISOS Prague 1999, Pre-Conference Fieldtrip. Excursion Guide Poland and Germany 3-13, 18-23.

70. Dzik, J. 1999e. Organic membranous skeleton of the Precambrian metazoans from Namibia. Geology 27, 519-522. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

71. Dzik, J. 1999f. Evolutionary origin of asymmetry in early metazoan animals. In: G. Palyi, C. Zucchi, & L. Caglioti (eds) Advances in Biochirality 153-190. Elsevier Science S.A. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

72. Dzik, J. 1999g. Evolution of the Late Ordovician high-latitude conodonts and dating of Gondwana glaciations. Bolletino della Societa Paleontologica Italiana 37, 237-253.

73. Simonetta, A.M., Pucci, A., & Dzik, J. 1999. Hypotheses on the origin and early evolution of chordates in the light of recent zoological and palaeontological evidence. Italian Journal of Zoology 66, 99-119. [ABSTRACT]

74. Dzik, J. & Ivantsov, A. Y. 1999. An asymmetric segmented organism from the Vendian of Russia and the status of the Dipleurozoa. Historical Biology 13, 255-268. [Text - journal site]

75. Dzik, J. 2000. The origin of the mineral skeleton in chordates. Evolutionary Biology 31, 105-154. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

76. Dzik, J., Sulej, T., Kaim, A., and Niedźwiedzki, R. 2000. Późnotriasowe cmentarzysko lądowych czworonogów w Krasiejowie na Śląsku Opolskim (Late Triassic graveyard of large Triassic tetrapods in the Opole Silesia). Przegląd Geologiczny 48, 226-235. [ABSTRACT]

77. Dzik, J. 2001. A new Paleorhinus fauna in the early Late Triassic of Poland. Journal of Vertebrate Paleontology 21, 625-627. [ABSTRACT] [Text - journal site]

78. Dzik, J. & Gaździcki, A. 2001. The Eocene expansion of nautilids to high latitudes. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 172, 297-312. [Full text - PDF]

79. Dzik, J. 2002. Early diversification of organisms in the fossil record. In: G. Palyi, C. Zucchi, & L. Caglioti (eds) Fundamentals of Life 219-248. Elsevier Science S.A., Paris. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

80. Dzik, J. 2002. Possible ctenophoran affinities of the Precambrian “sea-pen” Rangea. Journal of Morphology 252, 315-334 [ABSTRACT] [Full text - PDF]

81. Dzik, J. Ivantsov, A.Yu. 2002. Internal anatomy of a new Precambrian dickinsoniid dipleurozoan from northern Russia. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Monatshefte [ABSTRACT] [Full text - PDF]

82. Dzik, J. 2002. Emergence and collapse of the Frasnian conodont and ammonoid communities in the Holy Cross Mountains, Poland. Acta Palaeontologica Polonica 47, 565-650.[ABSTRACT]

83. Dzik, J. 2003. Early Cambrian lobopodian sclerites and associated fossils from Kazakstan. Palaeontology 46, 1-20. [ABSTRACT][Full text - PDF]

84. Dzik, J. 2003. Anatomical information content in the Ediacaran fossils and their possible zoological affinities. Integrative and Comparative Biology 43, 114-126 [ABSTRACT][Full text - PDF]

85. Dzik, J. 2003. A beaked herbivorous archosaur with dinosaur affinities from the early Late Triassic of Poland. Journal of Vertebrate Paleontology 23, 556-574 [ABSTRACT] [Text - journal site]

86. Dzik, J. 2003. Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii. Wydanie 3., unowocześnione. 523 pp. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. [CONTENTS]

87. Dzik, J. 2004. Anatomy and relationships of the Early Cambrian worm Myoscolex. Zoologica Scripta 32, 56-69. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

88. Dzik, J. & Sulej, T. 2004. Pierwszy polski dinozaur. 80 pp, Śląskie Wydawnictwo ADAN, Opole.

89. Dzik, J., Ivantsov, A.Yu., & Deulin, Y.V. 2005. Oldest shrimp and associated phyllocarid from the Lower Devonian of northern Russia. Zoological Journal of the Linnean Society 142, 83-90. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

90. Dzik, J. 2005a. The chronophyletic approach: stratophenetics facing an incomplete fossil record. Special Papers in Palaeontology 73, 159-183. [ABSTRACT][Full text - PDF]

91. Dzik, J. 2005b. Behavioral and anatomical unity of the earliest burrowing animals and the cause of the ‘Cambrian explosion’. Paleobiology 31, 507-525. [Full text - PDF]

92. Rolfe W.D.I. & Dzik, J. 2006. Angustidontus, a Late Devonian pelagic predatory crustacean. Transactions of the Royal Ssociety of Edinburgh: Earth Sciences 97, 75-96. [ABSTRACT][Full text - PDF]

93. Dzik, J. 2006. The Famennian „Golden Age” of conodonts and ammonoids in the Polish part of the Variscan sea. Palaeontologia Polonica 63, 1-359. [ABSTRACT]

94. Dzik, J. 2007. The Verdun Syndrome: Simultaneous origin of protective armor and infaunal shelters at the Precambrian-Cambrian transition. In: P. Vickers-Rich & P. Komarower (eds) The Rise and Fall of the Ediacaran Biota. Geological Society, London, Special Publications 286, 405-414. [ABSTRACT] [Full text - PDF]

95. Dzik, J. & Sulej, T. 2007. A review of the early Late Triassic Krasiejów biota from Silesia, Poland. Palaeontologia Polonica 64, 3-27. [ABSTRACT]

96. Dzik, J. 2008. Taphonomy and anatomy of the Ediacarans.Geophysical Research Abstracts,Vol. 10, EGU2008-A-01357, 2008 [ABSTRACT]

97. Dzik, J. 2008. Evolution of morphogenesis in 360 million year old conodont chordates calibrated in days. Evolution and Development 10, 769-777 [ABSTRACT] [Full_text - PDF]

98. Servais, T. (co-ordinator) , Dzik, J., Fatka, O. Heuse, T., Vecoli, M. & Verniers, J. 2008. Ordovician. In T. McCann (ed.) The Geology of Central Europe. Volume 1. Precambrian and Palaeozoic. 203-248. The Geological Society, London.

99. Dzik, J., Sulej, T., & Niedźwiedzki, G. 2008. A dicynodont-theropod association in the latest Triassic of Poland. Acta Palaeontologica Polonica 53, 733-738. [Full_text - PDF]

100. Dzik, J. 2008. Gill structure and relationships of the Triassic cycloid crustaceans. Journal of Morphology 269, 1501-1519. [ABSTRACT] [Full_text - PDF]

101. Dzik, J. 2009. Conodont affinity of the enigmatic Carboniferous chordate Conopiscius. Lethaia 42, 31-38 [Full_text - PDF].

102. Dzik, J. 2010. Brachiopod identity of the alleged Late Cambrian monoplacophoran ancestors of cephalopods. Malacologia 52, 97-113. [Full_text - PDF]

103. Piechowski, R. & Dzik, J. 2010. The axial skeleton of Silesaurus opolensis. Journal of Vertebrate Paleontology 30, 1127-1141. [Full_text - PDF]

104. Dzik, J., Sulej, T., Niedzwiedzki, G., & Malakhov, D.V. 2010. Possible link connecting reptilian scales with avian feathers from the early Late Jurassic of Kazakstan. Historical Biology 22, 394-402. [Full_text - PDF]

105. Dzik, J. 2011. The xenusian-to-anomalocaridid transition within the lobopodians. Bolletino della Società Paleontologica Italiana 50, 65-74. [Full_text - PDF]

106. Skawina, A. & Dzik, J. 2011. Umbonal musculature and relationships of the Late Triassic filibranch unionoid bivalves. Zoological Journal of the Linnean Society 163, 863-883.[Full_text - PDF]

107. Dzik, J. 2011. Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii. Wydanie 4., zmienione. 560 pp. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

108. Dzik, J. 2011. Possible Ediacaran ancestry of the halkieriids. Palaeontographica Canadiana 31, 205-217.[Full_text - PDF]

109. Baliński, A., Sun, Y. & Dzik, J. 2012. 470-million-year-old black corals from China. Naturwissenschaften 99, 645-653. [Full_text - PDF]

110. Niedźwiedzki, G., Sulej, T., & Dzik, J. 2012. A large predatory archosaur from the Late Triassic of Poland. ActaPalaeontologica Polonica 57, 267–276. [Full text - PDF]

111. Baliński, A., Sun Y., & Dzik, J. 2013. Traces of marine nematodes from 470 million years old Early Ordovician rocks in China. Nematology 15, 567-574. [Full_text - PDF]

112. Dzik, J. & Mazurek, D. 2013. Affinities of the alleged earliest Cambrian gastropod Aldanella. Canadian Journal of Zoology 91, 914–923. [Full_text - PDF]

113. Baliński A., Sun Y., & Dzik, J. 2014. Probable advanced hydroid from the Early Ordovician of China. Paläontologische Zeitschrift 88, 1-10. [Full text - PDF

114. Piechowski, R., Tałanda, M., & Dzik, J. 2014. Population variability and ontogeny of the Late Triassic dinosauriform Silesaurus opolensis. Journal of Vertebrate Paleontology 34, 1383-1393. [Full text - PDF]

115. Dzik, J. 2015. Evolutionary roots of the conodonts with increased number of elements in the apparatus. Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh, 106, 29–53. [Full text - PDF]

116. Dzik, J. 2015. Zoologia. Różnorodność i pokrewieństwa zwierząt. 252 pp. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

117. Dzik, J. & Moskalenko, T.A. 2016. Problematic scale-like fossils from the Ordovician of Siberia with possible affinities to vertebrates. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen 279, 251–260. [Full text - PDF]

118. Dzik, J., Baliński, A. & Sun, Y. 2016. An Early Ordovician clonal organism from China with a zig-zagged suture on branches. Bulletin of Geosciences 91(2), 319–329. [Full text - PDF]

119. Dzik, J. & Phong, N.D. 2016. Dating of Cambrian-Ordovician boundary strata in northernmost Vietnam and methodological aspects of evolutionary biostratigraphic inference. Stratigraphy 13, 83-93. [Full text - PDF]

120. Dzik, J. & Sulej, T. 2016. An early Late Triassic long-necked reptile with a bony pectoral shield and gracile appendages. Acta Palaeontologica Polonica 61, 805-823. [Full text - PDF]


Artykuły publicystyczne

Artur Jelonek (pseudonim) 1987. Jaki ustrój chcemy mieć w Polsce. Baza. Miesięcznik Klubów Myśli Robotniczej 3-4 (41), 12-15 [część I], ? [część II.], 9 (45), 17-19 [część III].

Dzik, J. 1989. Czemu ma służyć Akademia? Skosem. Biuletyn Koła NSZZ „Solidarność” Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN 2, 4-5.

Dzik, J. 1989. Prehistoria naszej firmy - w 70-tą rocznicę powstania Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego. Skosem. Biuletyn Koła NSZZ „Solidarność” Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN 3, 5-6. (o PAU i Kasie im. Mianowskiego)

Dzik, J. 1989. System nie jest wieczny. Prawo i Życie 1 (1253), 1, 5. (uwagi o reformie ustroju państwa)

Dzik, J., Hoffman, A. & Uchmański, J. 1989. Nauka i Konkurencja. Tygodnik Solidarność 5 (42), 3-4. (artykuł dotyczący reformy systemu finansowania nauki)

Dzik, J. 1992. Odebrać władzę partii! Gazeta Wyborcza 161 (933), 15. (uwagi o ordynacji wyborczej do Sejmu)

Dzik, J. 1996. Umiędzynarodowienie Acta Paleontologica Polonica. Przegląd Geologiczny 44, 8, 778-782. (o strategii edytorstwa naukowego) [Full text - PDF]

Dzik. J. 2003. Nauka służebna. Forum Akademickie 10 (1), 25-27. [Full text - PDF]

Dzik, J. 2004. Narodowe Muzeum Przyrodnicze; historia i marzenia. Ewolucja 2, 47-57.

Dzik, J. 2005. Jak pisać o pożytkach z nauki. Academia 4, 50. [Full text - PDF]

Dzik, J. 2006. Dzieje idei Narodowego Muzeum Przyrodniczego. Materiały Sesji Naukowej “200 lat muzealnictwa warszawskiego, dzieje i perspektywy”, Zamek Królewski w Warszawie 16-17 listopada 2005 roku. 431-452. Arx Regia, Warszawa.


Artykuły popularnonaukowe

Dzik, J. 1988. Przemiany świata żywego oceanów. Rozwój szaty roślinnej na lądach. Historia świata zwierząt kręgowych. Mechanizmy przemian biosfery. Oświata i Wychowanie 1988, 3, 21-36.

Dzik, J. 2002. Pierwszy dinozaur był Ślązakiem. Nowa Trybuna Opolska 107 (2763), 16.

Dzik, J. 3003. Skamieniałości najstarszych zwierząt. Świat Nauki 2003 (2), 66-75. [PDF]

Dzik, J. 2003. Krasiejów – u zarania ery dinozaurów (wystawa w Muzeum Ewolucji). Ewolucja 1, 2-13.

Dzik, J. 2003. Rodowód polskiej szkoły paleontologii. Ewolucja 1, 14-21.

Dzik, J. 2003. Pradzieje przyrody. In R.Hlawacz (ed.) Przyroda Śląska Opolskiego. 7-43. Oficyna Piastowska, Opole.

Dzik, J. & Sulej, T. 2004. Pierwszy polski dinozaur. 80 pp, Śląskie Wydawnictwo ADAN, Opole.

Dzik, J. 2004. The anatomy of Precambrian animals. Annual Report, Polish Academy of Sciences 2004, 39-41.

Dzik, J. 2004. Pradzieje przyrody Opolszczyzny. In T. Sulej Krasiejów, sensacyjne odkrycia triasowych pra-dinozaurów. 5-10. Przygoda Studio, Opole.

Dzik, J. 2004. Prehistory of the nature of Opole Silesia. In T. Sulej Krasiejów: The remarkable discovery of Triassic pre-dinosaurs. 5-10. Przygoda Studio, Opole.

Dzik, J. 2005. Pradzieje opolskiej przyrody. In D. Symonides Śląsk Opolski. Dziedzictwo i współczesność. 255-262. Oficyna Piastowska, Opole.

Dzik, J. 2006. Nauka z zarodka. Świat Nauki 2006 (październik), 11-12. [PDF]

Dzik, J. 2006. Sposoby odczytywania kopalnego zapisu ewolucji. In G. Bugajak & J. Tomczyk (eds) Kontrowersje wokół początków człowieka. Między Biblią i antropologią. 65-86. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa [PDF]

Dzik, J. 2008. Pochodzenie człowieka a geneza człowieczeństwa. In: G. Bugajak & J. Tomczyk (eds) W poszukiwaniu swoistości człowieka, 61-91. Instytut Filozofii UKSW, Warszawa. [PDF]

Dzik, J. 2010. Biologia ewolucyjna a paleobiologia. In Barańska, J. & Legocki, A. B. (eds). Polskie i światowe osiągnięcia nauki. Nauki Biologiczne. http://www.fundacjarozwojunauki.pl/ [PDF]

Dzik, J. 2011. Granice stosowalności rozumowania darwinowskiego. In J. Mączka & P. Polak (eds) Ewolucja życia i ewolucja wszechświata. 97-132. Centrum Kopernika, Kraków. [PDF]

Dzik, J. 2012. Jakie są współczesne metody datowania skamieniałości? Świat Nauki 6: 78.

Dzik, J. 2014. Adama Urbanka (1928-2014) poszukiwania sensu w ewolucji. Nauka 30, 187-194.

Dzik, J. 2016. Zofia Kielan-Jaworowska i pustynia Gobi. Ewolucja 6, 2-6.


Wykłady



Wykłady z Zoologii (1szy rok. Wydział Biologii. Uniwersytet Warszawski)
  • Uproszczony system klasyfikacji organizmów [PDF]

  • WYKŁAD 01. [PDF

  • WYKŁAD 02. [PDF

  • WYKŁAD 03. [PDF]

  • WYKŁAD 04. [PDF]

  • WYKŁAD 05. [PDF]

  • WYKŁAD 06. [PDF]

  • WYKŁAD 07. [PDF]

  • WYKŁAD 08. [PDF]

  • WYKŁAD 09. [PDF]

  • WYKŁAD 10. [PDF]

  • WYKŁAD 11. [PDF]

  • WYKŁAD 12. [PDF]

  • WYKŁAD 13. [PDF]

  • WYKŁAD 14. [PDF]

Wykłady: Dzieje Życia

  • WYKŁAD 01. [PDF

  • WYKŁAD 02. [PDF

  • WYKŁAD 03. [PDF]

  • WYKŁAD 04. [PDF]

  • WYKŁAD 05. [PDF]

  • WYKŁAD 06. [PDF]

  • WYKŁAD 07. [PDF]

  • WYKŁAD 08. [PDF]

  • WYKŁAD 09. [PDF]

  • WYKŁAD 10. [PDF]

  • WYKŁAD 11. [PDF]

  • WYKŁAD 12. [PDF]

  • WYKŁAD 13. [PDF]

Wykłady o Ewolucji

  • System klasyfikacji organizmów [PDF]

  • WYKŁAD 01 [PDF]

  • WYKŁAD 02 [PDF]

  • WYKŁAD 03 [PDF]

  • WYKŁAD 04 [PDF]

  • WYKŁAD 05 [PDF]

  • WYKŁAD 06 [PDF]

  • WYKŁAD 07 [PDF]

  • WYKŁAD 08 [PDF]

  • WYKŁAD 09 [PDF]

  • WYKŁAD 10 [PDF]

  • WYKŁAD 11 [PDF]

  • WYKŁAD 12 [PDF]

  • WYKŁAD 13 [PDF]

  • WYKŁAD 14 [PDF]

Wstęp do Biologii

  • WYKŁAD 01 [PDF]
  • WYKŁAD 02 [PDF]

  • WYKŁAD 03 [PDF]

  • WYKŁAD 04 [PDF]

  • WYKŁAD 05 [PDF]

  • WYKŁAD 06 [PDF]

  • WYKŁAD 07 [PDF]

  • WYKŁAD 08 [PDF]

  • WYKŁAD 09 [PDF]

  • WYKŁAD 10 [PDF]

  • WYKŁAD 11 [PDF]

  • WYKŁAD 12 [PDF]

  • WYKŁAD 13 [PDF]

  • WYKŁAD 14 [PDF]


Ewolucja dla liceum [PDF]

Wykład "100 lat po Darwinie. Czy istnieje inteligentny plan rozwoju życia na Ziemi".
Wykład odbył się we wtorek, 15 stycznia 2008 r. w Auditorium Maximum UW. Treść [PDF] oraz prezentacja [PDF].



Kontakt



Jerzy Dzik
Instytut Paleobiologii PAN
ul. Twarda 51/55
00-818 Warszawa, POLSKA
e-mail: dzik@twarda.pan.pl
tel. (+4822) 6978-738; pokój 153