Krzemionka ulega przemianom w wyniku procesów w stanie stałym

Publikacja IPal PAN — Andrzej Pisera, Sylvie Masse, Mohamed Selmane, Magdalena Łukowiak 2026. Diagenesis of siliceous sponge spicules: microstructural and mineralogical modifications of biosilica with time. Annales Societatis Geologorum Poloniae, 96. https://doi.org/10.14241/asgp.2026.03

Rycina: Wtórne struktury krzemionki w eoceńskiej igle gąbki z Australii w skaningowym mikroskopie elektronowym.

Porównaliśmy kopalne igły gąbek, liczące od 35 do 150 mln lat, ze współczesnymi igłami. Badania w mikroskopie elektronowym oraz analizy mineralogiczne wykazały, że budująca je krzemionka stopniowo przekształca się z formy bezpostaciowej w kwarc w wyniku procesów zachodzących w stanie stałym, a nie wyłącznie poprzez rozpuszczanie i ponowne wytrącanie. Charakter tych zmian pozwala na zachowanie śladów pierwotnej struktury oraz powoduje, że takie igły mogą być wykorzystywane do badań izotopów krzemu, służących do rekonstrukcji składu chemicznego dawnych oceanów i zmian klimatycznych w przeszłości.